Zabawy gimnastyczne dla dzieci: w co się bawić?
Krótka odpowiedź
Zabawy gimnastyczne najlepiej pasują do wieku 3-6 lat, a program ORE „Więcej ruchu dla maluchów” przewiduje zajęcia gimnastyczne około 30 minut 2-3 razy w tygodniu. W domu wystarczą woreczki, szarfa i kawałek dywanu, bo najważniejszy przyrząd to własne ciało dziecka.
Gimnastyka dla przedszkolaka nie ma nic wspólnego z musztrą i ćwiczeniami na komendę. Dziecko chętniej przejdzie po ławeczce, gdy jest ona pniem powalonego drzewa, i dłużej utrzyma równowagę, jeśli na głowie niesie cenny skarb. Dlatego najlepsze zajęcia gimnastyczne opowiadają historię, a ruch jest jej naturalną częścią.
Pomysły zebrane niżej pochodzą z programu aktywności ruchowej opublikowanego przez Ośrodek Rozwoju Edukacji, w tym z zestawów opartych na gimnastyce twórczej Labana i rytmicznej Kniessów, oraz z przedszkolnego zestawu ćwiczeń z woreczkami. Do tego plan całych zajęć, tabela wieku i zasady bezpieczeństwa wprost z przepisów.
Spis treści
10 pomysłów na zabawy gimnastyczne dla dzieci
Przejście po pniu drzewa
Ławeczka udaje pień leżącego drzewa. Dzieci ostrożnie wchodzą na nią, przechodzą po całej długości, a na końcu zeskakują do przysiadu podpartego. Pozostali czekają w kolejce w siadzie skrzyżnym, a nie na stojąco.
- Wiek
- 5-6 lat
- Liczba dzieci
- grupa, kolejno
- Rekwizyty
- ławeczka gimnastyczna
Upór osiołka
Dzieci w parach trzymają się za ręce. Jedno idzie tyłem i ciągnie osiołka, a drugie, idąc przodem, stawia mu opór. Potem role się zmieniają, żeby każdy poczuł, jak to jest ciągnąć i jak się zapierać.
- Wiek
- 5-6 lat
- Liczba dzieci
- pary
- Rekwizyty
- brak
Ja i mój cień
Pierwsze dziecko maszeruje po dowolnej ścieżce i co chwilę wykonuje jakąś akrobację: przysiad, skłon, obrót, stanie na jednej nodze. Drugie jest jego cieniem i musi powtórzyć każdy ruch.
- Wiek
- od 4 lat
- Liczba dzieci
- pary
- Rekwizyty
- brak
Wstań bez rąk
Dzieci leżą na podłodze w dowolnych pozycjach. Nauczyciel liczy do 5, 6 albo 7, a dzieci mają wstać dokładnie w tym czasie i bez podpierania się rękami. To ćwiczenie wyczucia czasu i siły mięśni brzucha w jednym.
- Wiek
- 5-6 lat
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- brak
Toczenie się pni
Po zabawie w drwali, którzy w parach ścinają drzewo piłą, ścięte pnie zaczynają się toczyć. Dzieci leżą wyprostowane i przetaczają się po podłodze przy muzyce, starając się jechać prosto.
- Wiek
- 5-6 lat
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- muzyka, miękkie podłoże
Marsz z grzechotkami
Dzieci maszerują po obwodzie koła na palcach, na piętach, na zewnętrznych i na wewnętrznych krawędziach stóp. Potem idą z grzechotkami, rytmicznie uderzając nimi przed sobą i nad głową, a w przysiadzie stukają o podłogę z prawej, po środku i z lewej strony. To zestaw z gimnastyki rytmicznej Kniessów.
- Wiek
- 5-6 lat
- Liczba dzieci
- grupa w kole
- Rekwizyty
- grzechotki
Puszki przestawiane stopami
W siadzie skulnym podpartym dzieci ustawiają stopami puszki leżące przed nimi. W drugiej części przeskakują przez szarfy rozłożone na podłodze: obunóż, na prawej nodze, na lewej i z nogi na nogę.
- Wiek
- 5-6 lat
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- puszki szmerowe, szarfy
Nie zgub woreczka
Nauczyciel kładzie każdemu dziecku woreczek gimnastyczny na głowie. Dzieci ostrożnie wstają i chodzą w rytm uderzeń tamburyna, a na sygnał zatrzymują się tak, żeby woreczek nie spadł.
- Wiek
- 6 lat
- Liczba dzieci
- grupa
- Rekwizyty
- woreczek dla każdego, tamburyn
Stań na kamieniu
Woreczki leżą na podłodze jak kamienie w rzece. Dzieci poruszają się między nimi, a na sygnał zatrzymują się i stają na najbliższym woreczku, próbując całkowicie zakryć go stopami. W kolejnej rundzie przeskakują przez kamienie do przodu i do tyłu.
- Wiek
- 6 lat
- Liczba dzieci
- grupa
- Rekwizyty
- woreczki rozłożone na podłodze
Dzień dobry, do widzenia
Proste ćwiczenie karku w formie powitania. Na hasło „dzień dobry” dzieci wykonują spokojny skłon głowy w przód, na „do widzenia” wracają do pozycji wyjściowej, bez szarpania i gwałtownych ruchów.
- Wiek
- 6 lat
- Liczba dzieci
- grupa
- Rekwizyty
- woreczki
Zajęcia gimnastyczne krok po kroku
-
Sprawdź salę i sprzęt
Przed zajęciami obejrzyj ławeczki, materace i przybory, bo przepisy bezpieczeństwa w szkołach i placówkach wymagają sprawdzania stanu sprzętu sportowego przed każdymi zajęciami. Uprzątnij zbędne przedmioty z podłogi.
-
Zbiórka i zasady
Zbierz dzieci w kole i krótko powiedz, jak bezpiecznie ćwiczyć: czekamy w siadzie, zeskakujemy do przysiadu, nie popychamy się w kolejce. Zapytaj, czy ktoś źle się czuje.
-
Część wstępna
Zacznij od zabawy orientacyjno-porządkowej, na przykład marszu przy muzyce, podczas którego na przerwę dzieci kłaniają się i zastygają w bezruchu. Potem krótkie ćwiczenie uruchamiające duże grupy mięśni.
-
Część główna
Przeplataj ćwiczenia tułowia, zabawy na czworakach, równowagę, bieg, rzuty i skoki, zaczynając od łatwiejszych. Wysiłek rośnie w środku zajęć, a pod koniec powinien stopniowo maleć.
-
Część końcowa
Na koniec daj ćwiczenie wyprostne i coś dla stóp, a potem uspokojenie: dzieci naśladują spadający liść, aż położą się na plecach i posłuchają odgłosów lasu.
-
Krótka rozmowa
Wstańcie i przejdźcie rytmicznym chodem na palcach dookoła sali, a potem zapytaj, które zadanie było najtrudniejsze i co się udało lepiej niż ostatnio.
Zabawy gimnastyczne a wiek dziecka
| Wiek | Co się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| 3 lata | Ćwiczenia naśladowcze, czyli ruch jak zwierzęta czy drzewa, czworakowanie, proste marsze przy muzyce | Nie wymagaj dokładnego odtworzenia ruchu; w metodzie zabawowo-naśladowczej liczy się swoboda i fantazja |
| 4 lata | Ja i mój cień, pszczółki w slalomie między kwiatkami, przechodzenie przez udawany strumyk po kamieniach | Zadania dawkuj krótko, na przemian z chwilą odpoczynku lub ćwiczeniem oddechowym |
| 5-6 lat | Przejście po ławeczce, upór osiołka, toczenie pni, wstawanie bez rąk, ćwiczenia z woreczkami i grzechotkami | Wysiłki siłowe stosuj ostrożnie: podstawowym obciążeniem w tym wieku jest ciężar własnego ciała |
Co zabawy gimnastyczne dają dziecku
Program „Więcej ruchu dla maluchów” opublikowany przez Ośrodek Rozwoju Edukacji wymienia cele ćwiczeń gimnastycznych: dostarczenie dziecięcemu organizmowi bodźca rozwojowego, czuwanie nad harmonijnym rozwojem ciała i korygowanie dysproporcji, wyrabianie poprawności ruchów oraz rozwijanie naturalnych czynności ruchowych. Zaleca też stosowanie dużej liczby pozycji niskich, takich jak klęk podparty czy siad skrzyżny, by odciążać kręgosłup, oraz ćwiczeń kształtujących prawidłową sylwetkę.
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by dzieci w wieku 3-4 lat spędzały co najmniej 180 minut dziennie na różnorodnej aktywności fizycznej, z czego minimum 60 minut o umiarkowanej lub dużej intensywności, i by nie były unieruchamiane dłużej niż godzinę naraz. Zajęcia gimnastyczne to jeden z najłatwiejszych sposobów, by część tego czasu wypełnić ruchem zaplanowanym i bezpiecznym.
Bezpieczeństwo i częste błędy
- Stopień trudności i intensywności ćwiczeń dopasuj do aktualnej sprawności dzieci, tak jak nakazuje rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach i placówkach.
- Dziecko, które skarży się na ból albo złe samopoczucie, zwolnij tego dnia z planowanych ćwiczeń i powiedz o tym rodzicom; tak samo postępuje się w przedszkolu i szkole.
- Ławeczki, drabinki i bramki muszą stać stabilnie, a urządzenia, których przesunięcie mogłoby zagrozić dzieciom, powinny być przymocowane na stałe.
- Nie zamieniaj gimnastyki w musztrę. Program ORE podkreśla, że ma być wesołą zabawą bez upominania i karcenia za głośny śmiech, a zniechęcone dziecko po nieudanej próbie łatwo traci ochotę na ruch.
- Toczenie się pni i zeskoki prowadź na materacu lub miękkim dywanie, a między dziećmi zostawiaj tyle miejsca, żeby nikt nikogo nie przygniótł.
Najczęstsze pytania
Jak często ćwiczyć z przedszkolakiem?
Program ORE przewiduje codzienne ćwiczenia poranne trwające około 5-7 minut przed śniadaniem, w których każde ćwiczenie powtarza się 3-4 razy, oraz dłuższe zajęcia gimnastyczne 2-3 razy w tygodniu. W domu wystarczy trzymać się tego samego rytmu w mniejszej skali.
Jakie przybory przydadzą się do gimnastyki w domu?
Woreczki wypełnione grochem, szarfy albo wstążki, grzechotki i puszki szmerowe zrobione z pojemników z kaszą. W gimnastyce Kniessów używa się też podwójnych bijaków, dzwoneczków i łupin orzechów kokosowych.
Co zrobić, gdy dziecko boi się wejść na ławeczkę?
Nie namawiaj na siłę. Zacznij od przejścia po linii na podłodze albo po szarfie, potem po ławeczce z asekuracją za rękę, i nadaj zadaniu fabułę, bo dzieci chętniej pokazują odwagę, gdy mogą się popisać przed kimś.
Czym różnią się zabawy gimnastyczne od korekcyjnych?
Gimnastyczne rozwijają całe ciało i naturalne czynności ruchowe. Korekcyjne skupiają się na postawie i stopach, często według zaleceń fizjoterapeuty; propozycje znajdziesz w dziale zabawy korekcyjne.
Gdzie szukać zabaw opartych na skakaniu?
Podskoki, przeskoki i skoki w dal przez udawany rów mają osobny zestaw pomysłów w dziale zabawy skoczne, razem ze wskazówkami dotyczącymi lądowania.
Inne rodzaje zabaw dla dzieci
Sprawdź też
Obóz według wieku dziecka