Zabawy zapoznawcze dla dzieci: w co się bawić?
Krótka odpowiedź
Zabawy zapoznawcze najlepiej działają w grupach dzieci w wieku 7-14 lat, na początku roku szkolnego, kolonii czy obozu, choć proste gry z imionami sprawdzą się też w przedszkolu. W pierwszej godzinie postaw na zapamiętywanie imion, a dopiero później na zabawy, w których dzieci mówią coś o sobie. Wystarczą krzesła w kręgu, kartki i jedno prześcieradło.
Pierwsze godziny w nowej grupie decydują o tym, czy dziecko poczuje się u siebie. Dobra zabawa zapoznawcza zdejmuje presję: zamiast stać i przedstawiać się przed wszystkimi, dziecko rzuca imieniem w tempie gry albo rysuje o sobie trzy obrazki.
Pomysły pochodzą z materiałów krakowskiej poradni psychologiczno-pedagogicznej, zbioru gier drużyny harcerskiej ZHP i ćwiczeń przygotowanych dla programu Szkoła z klasą. Ułożyliśmy je od najprostszych gier z imionami do zabaw, w których uczestnicy odkrywają, co ich łączy.
Gdy grupa zna już swoje imiona, czas na zabawy integracyjne, które budują współpracę, a wieczorem przy kominku przydadzą się zabawy obozowe.
Spis treści
10 pomysłów na zabawy zapoznawcze dla dzieci
Łańcuch imion
Grupa siedzi w kręgu. Pierwsza osoba mówi: nazywam się Zosia, następna: nazywam się Tomek, a to jest Zosia, i tak dalej, każda wymienia wszystkich przed sobą. W drugiej rundzie do imion dochodzi coś charakterystycznego, na przykład śpiewająca Zosia czy wysoki Tomek.
- Wiek
- przedszkolaki i starsi
- Liczba dzieci
- od 5
- Rekwizyty
- brak
Zabawa Grzesia
Dwie osoby trzymają pionowo prześcieradło, a reszta dzieli się na dwie grupy po obu jego stronach. Gdy zasłona zostaje uniesiona i odsłania stojących naprzeciwko, każdy musi błyskawicznie wypowiedzieć imię osoby po drugiej stronie. Potem zasłona wraca na miejsce, uczestnicy zamieniają się miejscami i gra toczy się dalej.
- Wiek
- dzieci szkolne i młodzież
- Liczba dzieci
- od 8
- Rekwizyty
- duże prześcieradło lub koc
Ratatatum
Każdy zapamiętuje imiona sąsiadów z prawej i lewej. Osoba w środku kręgu wskazuje kogoś i woła: w prawo ratatatum albo w lewo ratatatum. Wskazany musi podać imię właściwego sąsiada, zanim wybrzmi ratatatum, bo inaczej sam wchodzi do środka.
- Wiek
- dzieci szkolne i młodzież
- Liczba dzieci
- od 8
- Rekwizyty
- krzesła w kręgu
Alfabecik
Dzieci siadają według kolejności pierwszych liter swoich imion w alfabecie. Potem każde przedstawia się dwoma słowami: imieniem i zaletą na tę samą literę, na przykład Ewa Energiczna albo Paweł Pomocny. Już samo ustawianie się w kolejności wymaga rozmowy z nieznajomymi.
- Wiek
- uczniowie
- Liczba dzieci
- cała klasa
- Rekwizyty
- krzesła
Wizytówki w chmurkach
Każde dziecko rysuje na kartce trzy chmurki i w każdej umieszcza rysunek na zadany temat: ulubione zwierzę, ulubioną potrawę, ulubione zajęcie. Potem przedstawia się grupie, pokazując i opowiadając swoje obrazki. To dobry sposób dla dzieci, które jeszcze nie piszą albo niechętnie mówią o sobie.
- Wiek
- przedszkolaki i młodsi uczniowie
- Liczba dzieci
- dowolna
- Rekwizyty
- kartki, kredki
Niemy wywiad
Dzieci pracują w parach i bez używania słów próbują dowiedzieć się jak najwięcej o partnerze: gestami, minami, rysowaniem w powietrzu. Potem każdy przedstawia grupie swojego rozmówcę, a ten prostuje, co zostało źle odczytane. Śmiechu jest przy tym sporo.
- Wiek
- uczniowie
- Liczba dzieci
- pary
- Rekwizyty
- brak
Plotka
Każdy pisze swoje imię i rysuje trzy symbole: marzenie, co zrobi jako superbohater i swój sukces. W parach tłumaczycie sobie symbole i wymieniacie się kartkami, a potem opowiadacie o cudzej kartce kolejnej osobie. Po trzech wymianach siadacie w kręgu, a każdy może sprostować plotkę o sobie.
- Wiek
- uczniowie
- Liczba dzieci
- od 6
- Rekwizyty
- połówki kartek A4, kredki
Kwiatek wspólnych cech
Grupa rysuje kwiatek z tyloma płatkami, ile ma osób. W środku wpisuje to, co łączy wszystkich, a na płatkach każdy dopisuje coś, co jest tylko jego. Na koniec jedna osoba prezentuje plakat reszcie klasy.
- Wiek
- uczniowie
- Liczba dzieci
- grupy po 5-6
- Rekwizyty
- plakat, flamastry
Kapelusz z pytaniami
Uczestnicy piszą na osobnych karteczkach pytania do grupy, nie adresując ich do nikogo konkretnego, na przykład o ulubioną potrawę czy wczorajsze popołudnie. Karteczki trafiają do kapelusza, a potem każdy po kolei losuje jedną i odpowiada. Pytania mogą być poważne albo zabawne.
- Wiek
- uczniowie
- Liczba dzieci
- od 6
- Rekwizyty
- kapelusz, małe karteczki
Zabierz mnie w podróż
Prowadzący ogłasza, że chce zabrać grupę w podróż dookoła świata, ale każdy musi przekonać go, że warto. Uczestnicy po kolei kończą zdanie: warto mnie zabrać, bo..., na przykład bo potrafię każdego rozweselić. Przy okazji dzieci mówią o swoich mocnych stronach.
- Wiek
- uczniowie
- Liczba dzieci
- cała grupa
- Rekwizyty
- brak
Jak poprowadzić ludzkie bingo
-
Przygotuj plansze
Na każdej karcie wypisz kilka stwierdzeń z miejscem na podpis, na przykład: mam w domu kota, lubię czytać książki, gram na gitarze lub pianinie, trenuję jakiś sport, lubię matematykę.
-
Wyjaśnij zasady
Zadanie polega na znalezieniu osób, które zgadzają się z danym zdaniem, i zebraniu ich podpisów. Do każdego pola trzeba znaleźć kogoś innego, a jedna osoba może się pojawić na całej planszy tylko raz.
-
Ruszajcie
Na sygnał wszyscy wstają, chodzą po sali i pytają się nawzajem. Prowadzący też może grać, żeby ośmielić najbardziej nieśmiałych.
-
Bingo
Wygrywają pierwsze trzy osoby, które krzykną bingo i oddadzą prowadzącemu podpisaną kartę. Reszta może kończyć zbieranie, bo liczy się każda rozmowa.
-
Omówienie w kręgu
Usiądźcie w kole i odczytajcie kilka ciekawych odkryć: kto gra na instrumencie, kto ma w domu kota. Zapytaj, czy ktoś znalazł z kimś nieoczekiwaną wspólną rzecz.
Jakie zabawy zapoznawcze w jakim wieku
| Wiek | Co się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| 3-6 lat | Łańcuch imion w krótkiej wersji, wizytówki w chmurkach z rysunkami | Zamiast długich wypowiedzi wystarczy imię i obrazek; przedszkolak uczy się dopiero zasad zabawy w grupie |
| 7-9 lat | Ratatatum, zabawa Grzesia, alfabecik z zaletą na pierwszą literę imienia | Pytania powinny być proste i nieosobiste, bo dzieci jeszcze się nie znają |
| 10-12 lat | Ludzkie bingo, kwiatek wspólnych cech, kapelusz z pytaniami | Nikt nie może odmówić wpisu ani wpisać komuś cechy negatywnej |
| 13-14 lat | Plotka, niemy wywiad, reklama samego siebie w 25 słowach | Pilnuj, by żarty nie przerodziły się w ośmieszanie, i daj szansę na sprostowanie |
Co dają dzieciom zabawy zapoznawcze
Ćwiczenia przygotowane dla programu Szkoła z klasą mają jasno nazwane cele: budowanie zaufania w grupie, zwiększenie otwartości i poznanie się nawzajem. Krakowska poradnia psychologiczno-pedagogiczna dodaje, że zabawy w pytania i odpowiedzi czy wybieranie obrazków o sobie sprzyjają otwarciu się, a nawet dzieci, które znały się wcześniej, zaczynają patrzeć na siebie inaczej.
Podstawa programowa wychowania przedszkolnego oczekuje, że dziecko przyjmuje, respektuje i tworzy zasady zabawy w grupie oraz współdziała z innymi. Zabawy zapoznawcze to pierwszy krok do takiej współpracy: najpierw imiona, potem wspólne cechy, a na końcu pozytywne słowa o sobie nawzajem.
Częste błędy przy zabawach zapoznawczych
- Nie zaczynaj od zbyt osobistych pytań. Poradnia z Krakowa podkreśla, że w grupie, która się jeszcze nie zna, pytania powinny być lekkie.
- Przy przedstawianiu się z opowieścią o sobie dziel dzieci na mniejsze grupy. W materiałach Szkoły z klasą zalecana wielkość to najwyżej 6 osób.
- Wypowiedzi o sobie nie komentuj i nie oceniaj. To samo obowiązuje dzieci: w kręgu słuchamy, a nie krytykujemy.
- W ćwiczeniach z pozytywnymi wpisami ustal zasadę, że nie wolno pisać cech negatywnych ani odmawiać wpisu. Dzięki temu nikt nie zostaje z pustą kartką.
- W cichym wielbicielu uprzedź dzieci, że komplementy mają być szczere i dopasowane do sytuacji, a miłe gesty lepiej dawkować. Tak radzi krakowska poradnia.
Najczęstsze pytania
Jak szybko nauczyć się imion całej grupy?
Zacznij od łańcucha imion, a potem przejdź do gier z tempem, jak Ratatatum czy zabawa Grzesia. Dobrym uzupełnieniem jest ustawianie się według dat urodzin, w którym mówić może tylko osoba, która akurat stoi, więc warto zostawić przynajmniej jedno wolne krzesło.
Jaka zabawa zapoznawcza nie wymaga mówienia?
Na przykład Dodaj swój ruch: prowadzący klaszcze, kolejna osoba powtarza jego ruch i dokłada własny, i tak dalej dookoła kręgu. Kto odezwie się choć słowem, odpada.
Czym różnią się zabawy zapoznawcze od integracyjnych?
Zapoznawcze służą przełamaniu pierwszych lodów i nauce imion. Integracyjne przychodzą później i budują współpracę oraz zaufanie w grupie, która już się zna.
Jaką zabawę zapoznawczą poprowadzić przez cały turnus?
Cichego wielbiciela, którego krakowska poradnia poleca dzieciom w wieku 9-14 lat. Każdy dyskretnie losuje imię i przez ustalony czas, na przykład dwa dni albo cały pobyt, robi wylosowanej osobie dobre uczynki: pomaga, mówi komplementy, częstuje. Na koniec rozmawiacie, kto odgadł swojego wielbiciela i jak się z tym czuł.
Jak zakończyć pierwszy dzień w nowej grupie?
Poproś, by każdy zebrał od pięciu wybranych osób po jednej swojej mocnej stronie zapisanej na kartce. Chętni odczytują wpisy na głos, a dziecko wraca do pokoju z kartką pełną dobrych słów.
Inne rodzaje zabaw dla dzieci
Sprawdź też
Obóz według wieku dziecka