Zabawy tematyczne dla dzieci: w co się bawić?
Krótka odpowiedź
Zabawy tematyczne, czyli zabawy w role, najmocniej absorbują dzieci w wieku 3-7 lat: na przełomie 3 i 4 roku życia dziecko zaczyna wczuwać się w role, a 6-7-latki potrafią ciągnąć ten sam temat przez kilka dni. Wystarczy pomysł na miejsce akcji, kilka rekwizytów z domu i dorosły, który na początku zagra razem z dzieckiem.
Kiedy przedszkolak mierzy misiowi temperaturę, sprzedaje mamie trzy kamyki za dwa papierowe złote albo wiezie lalki autobusem z krzeseł, nie marnuje czasu. Odtwarza świat dorosłych, sprawdza, jak działają sklep, poczta czy przychodnia, i uczy się, jak rozmawiać z ludźmi w różnych rolach.
Tematy opisane niżej pochodzą z materiałów poradni psychologiczno-pedagogicznych, z artykułu nauczycielki przedszkola o zabawach tematycznych oraz z poradnika Ośrodka Rozwoju Edukacji, który zaleca dramowe zabawy odzwierciedlające instytucje i zawody. Przy każdym znajdziesz role, rekwizyty i pomysł, jak rozkręcić akcję.
Spis treści
10 pomysłów na zabawy tematyczne dla dzieci
Sklep z portfelem
Jedno dziecko jest sprzedawcą, reszta klientami. Każdy klient dostaje portfel z tą samą kwotą papierowych pieniędzy i musi zdecydować, co kupić, bo gdy wyda pieniądze na lody, nie starczy mu na chleb. Po kilku zakupach role się zmieniają.
- Wiek
- od 4 lat
- Liczba dzieci
- od 2
- Rekwizyty
- puste opakowania, kasa lub pudełko, papierowe pieniądze
Przychodnia
Przy wejściu siedzi rejestratorka, w poczekalni czekają pacjenci z misiami, a w gabinecie urzęduje lekarz. Pacjent opowiada, co boli, lekarz bada, zakłada opatrunek i wypisuje receptę rysunkiem. Zabawa oswaja z prawdziwą wizytą u lekarza.
- Wiek
- od 4 lat
- Liczba dzieci
- od 2, plus pluszowi pacjenci
- Rekwizyty
- zabawkowy zestaw lekarski, bandaże, karteczki na recepty
Poczta
Dzieci rysują lub piszą listy do kolegów, naklejają znaczki i wrzucają koperty do skrzynki. Listonosz wyjmuje je i doręcza adresatom, rozpoznając ich po własnych symbolach narysowanych na kopercie zamiast adresu.
- Wiek
- od 5 lat
- Liczba dzieci
- od 3
- Rekwizyty
- koperty, naklejki jako znaczki, skrzynka z pudełka, torba listonosza
Bank i skarbonka
Kasjer przyjmuje wpłaty i zapisuje je w zeszycie kreskami, a klienci wracają po kilku rundach zabawy w sklep, żeby sprawdzić, ile odłożyli. Rozmowa przy okienku o tym, na co warto oszczędzać, jest równie ważna jak liczenie.
- Wiek
- od 5 lat
- Liczba dzieci
- od 2
- Rekwizyty
- papierowe pieniądze, pudełko jako sejf, zeszyt kasjera
Autobus
Krzesła ustawione w rzędy tworzą autobus, kierowca siedzi z przodu, a kontroler sprawdza bilety. Na przystankach pasażerowie wsiadają i wysiadają, a kierowca ogłasza nazwy przystanków, które dzieci wymyślają same.
- Wiek
- od 4 lat
- Liczba dzieci
- od 3
- Rekwizyty
- krzesła w rzędach, talerz jako kierownica, bilety z papieru
Urodziny misia
Dzieci przygotowują przyjęcie dla ulubionej maskotki: nakrywają do stołu, pieką tort z klocków albo masy plastycznej, pakują prezenty i zapraszają gości. Potem jest śpiewanie, zdmuchiwanie świeczek i sprzątanie po imprezie.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- maskotki, naczynia do zabawy, papierowe prezenty
Jesienny stragan
Na stoliku powstaje stragan z prawdziwymi jabłkami, dyniami i marchewkami. Sprzedawca waży towar na kuchennej wadze, klient prosi o kilogram jabłek albo trzy marchewki, a potem wspólnie układacie ceny na karteczkach.
- Wiek
- od 4 lat
- Liczba dzieci
- od 2
- Rekwizyty
- warzywa i owoce, koszyki, waga kuchenna
Podróż po Polsce
Dzieci pakują walizkę, kupują bilety i ruszają w drogę, wskazując cel na mapie: góry, morze, Kraków, Gdańsk. Na każdym przystanku przewodnik pokazuje zdjęcie i opowiada, co tam można zobaczyć.
- Wiek
- od 5 lat
- Liczba dzieci
- od 2
- Rekwizyty
- mapa, walizka, bilety, zdjęcia miejsc
W dom
Klasyka zabaw tematycznych: dzieci gotują obiad, karmią i usypiają lalki, robią pranie, wychodzą do pracy i wracają. Najmłodsze powtarzają pojedyncze czynności, a starsze układają z nich cały dzień rodziny.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- lalki, naczynia, kocyk, ubranka
W przedszkole
Jedno dziecko jest panią lub panem z przedszkola, a maskotki i młodsze rodzeństwo to grupa. Nauczyciel prowadzi powitanie, czyta bajkę, rozdaje kredki i pilnuje obiadu, a dorosły obserwuje, jak dziecko widzi swój dzień w przedszkolu.
- Wiek
- od 4 lat
- Liczba dzieci
- od 2, plus maskotki
- Rekwizyty
- maskotki jako dzieci, książeczka, kredki
Zabawa w sklep: jak ją zorganizować
-
Zacznij od prawdziwego sklepu
Przy najbliższych zakupach zwróć uwagę dziecka na to, co robi kasjer, gdzie leżą ceny i jak się płaci. Poradnik ORE zaleca, by przedszkolaki choć raz w grupie zaplanowały i zrobiły prawdziwe zakupy w sklepie.
-
Zróbcie rekwizyty razem
Wytnijcie papierowe banknoty, zbierzcie puste opakowania po kaszy czy jogurtach i wypiszcie ceny na karteczkach. Dziecko, które samo przygotowało towar, dłużej trzyma się zabawy.
-
Rozdzielcie role
Ustalcie, kto jest kasjerem, kto klientem, a kto dostawcą, który donosi towar na półki. Każdy dostaje taki sam portfel z pieniędzmi.
-
Zagraj pierwszą scenkę
Wejdź do sklepu jako klient i pokaż całą sytuację: przywitanie, prośba o towar, płacenie, reszta, podziękowanie. Maluchom pomaga odegranie scenki najpierw pacynkami.
-
Pozwól grać samodzielnie
Wycofaj się do roli zwykłego klienta albo obserwatora i nie narzucaj scenariusza. Zabawa powinna być swobodna i dobrowolna, a dzieci same zdecydują, czy sklep zbankrutuje, czy otworzy filię.
-
Porozmawiajcie o zakupach
Po zabawie zapytaj, co kto kupił, ile pieniędzy zostało i czy czegoś zabrakło. To dobra okazja do rozmowy o tym, że pieniądze wydane raz nie wrócą na coś innego.
Zabawy tematyczne a wiek dziecka
| Wiek | Co się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| 3 lata | Urodziny misia, zabawa w dom z pojedynczymi czynnościami: gotowanie, karmienie lalki, usypianie | Dziecko dopiero łączy czynności w łańcuchy, więc dorosły bywa potrzebny jako partner i podpowiadacz |
| 4-5 lat | Sklep, przychodnia, autobus, jesienny stragan, zabawa w przedszkole | Rekwizyty mają inspirować, a nie wyręczać wyobraźnię; kij może być termometrem, a pudełko kasą |
| 6-7 lat | Poczta, bank, podróż po Polsce, rozbudowane zabawy ciągnięte przez kilka dni | Zostaw kącik zabawy nietknięty do następnego dnia, bo starsze dzieci chcą kontynuować rozpoczęty temat |
Co zabawy tematyczne dają dziecku
Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 21 w Warszawie opisuje zabawę tematyczną jako granie roli, które pozwala dziecku na niby pełnić społeczne funkcje przedstawicieli różnych zawodów, a samo zrealizowanie roli lekarza czy kierowcy staje się dla niego źródłem zadowolenia. W takiej zabawie dziecko wchodzi w interakcje z rówieśnikami, uczy się współdziałania i przestrzegania ustalonych zasad.
Poradnia w Białobrzegach wymienia wśród korzyści wzbogacanie słownictwa, poznawanie ról społecznych i zdobywanie wiedzy o świecie. Nowa podstawa programowa przedszkola oczekuje z kolei, że dziecko dostrzega różnorodność funkcji pełnionych przez ludzi w społeczeństwie i przyjmuje je w zabawie, na przykład w sklep, a także wyjaśnia, do czego służą pieniądze i dlaczego warto oszczędzać.
Bezpieczeństwo i częste błędy
- Do sklepu i straganu używaj pustych, umytych opakowań. Nigdy nie wykorzystuj prawdziwych leków, suplementów ani środków czystości, nawet zamkniętych.
- Przy maluchach zamiast prawdziwych monet stosuj papierowe pieniądze, bo drobne monety łatwo połknąć.
- W przychodni ustal zasadę, że niczego nie wkładamy do uszu, nosa ani buzi, a badamy tylko na niby, przykładając przyrządy z zewnątrz.
- Przebrania nie powinny mieć sznurków i tasiemek zawiązywanych na szyi, a maski muszą mieć otwory, przez które dziecko dobrze widzi.
- Nie przejmuj reżyserii. Dorosły, który ciągle poprawia, jak ma wyglądać wizyta u lekarza, zabiera dziecku najcenniejsze: własny pomysł na zabawę.
Najczęstsze pytania
Od kiedy dziecko bawi się w role?
Na początku drugiego roku życia maluch naśladuje czynności pokazane mu na tych samych zabawkach, w trzecim roku łączy je w coraz dłuższe łańcuchy i nadaje przedmiotom zastępcze znaczenia. Prawdziwe wczuwanie się w role pojawia się na przełomie 3 i 4 roku życia.
Czy trzeba kupować gotowe zestawy do zabaw tematycznych?
Nie. Pudełka, opakowania, papier i stare ubrania wystarczą, a według poradni psychologiczno-pedagogicznej zarówno nadmiar, jak i niedobór zabawek nie jest wskazany. Ważniejsze, żeby każda zabawa miała swoje, pasujące do tematu rekwizyty.
Jak dołączyć do zabawy dziecka i jej nie zepsuć?
Wejdź w rolę drugoplanową, na przykład klienta czy pacjenta, i dostosuj język do możliwości dziecka. Maluchowi, który nie wie, jak zacząć, pomogą obrazki z podobnymi sytuacjami albo scenka odegrana pacynkami.
Czym zabawy tematyczne różnią się od teatralnych?
W teatralnych jest widownia i przygotowana scenka, a w tematycznych dzieci grają dla siebie, bez scenariusza i bez końca ustalonego z góry. Pomysły na występy znajdziesz w dziale zabawy teatralne.
Jak zrobić przyjęcie tematyczne dla dziecka?
Wybierz jeden motyw i podporządkuj mu stroje, zabawy i poczęstunek. Gotowe zestawy pomysłów mają na przykład zabawy pirackie i zabawy hawajskie.
Inne rodzaje zabaw dla dzieci
Sprawdź też
Obóz według wieku dziecka