Zabawy dywanowe dla dzieci: w co się bawić?
Krótka odpowiedź
Zabawy dywanowe sprawdzają się już u 3-latków, a większość wymaga tylko koła dzieci siedzących na miękkim dywanie i krótkiej rymowanki. W jednych naśladuje się ruchy osoby w środku, w innych zgaduje, kto puka, kto się przesiadł albo kogo opisano. To świetny sposób na rozpoczęcie dnia w przedszkolu i na wieczór w domu zamiast ekranu.
„Na dywanie siedzi jeż…” pamiętają pewnie twoi rodzice, a może i dziadkowie. Zabawy dywanowe przechodzą z pokolenia na pokolenie, bo są proste, nie wymagają sprzętu i pozwalają bawić się całej grupie naraz, bez biegania po sali.
Pomysły poniżej pochodzą z listy przygotowanej przez przedszkole dla rodziców, którzy chcą spędzić z dzieckiem czas na podłodze, a nie przed telewizorem. Są tu zabawy naśladowcze, zgadywanki, rymowanki z imionami i ćwiczenia grzeczności.
Dalej znajdziesz instrukcję głuchego telefonu, tabelę z podziałem na wiek, wyjaśnienie, co takie zabawy rozwijają według podstawy programowej, oraz kilka zasad, dzięki którym koło pozostaje miejscem przyjaznym dla wszystkich.
Spis treści
9 pomysłów na zabawy dywanowe dla dzieci
Jeż
Dzieci siedzą w kręgu, a wybrany jeż wchodzi do środka. Wszyscy mówią: „Na dywanie siedzi jeż, co on zrobi, to my też”, a jeż pokazuje dowolny ruch, który reszta powtarza. Potem jeż wybiera następcę.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- cała grupa
- Rekwizyty
- brak
Kamień
Jedno dziecko jest kamyczkiem i siedzi w środku koła. Grupa mówi wierszyk „Na podwórku leży kamień, pod kamieniem dziurka”, a kamyczek naśladuje jakieś zwierzę. Kto pierwszy odgadnie, jakie, wchodzi do środka i zostaje nowym kamyczkiem.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- od 5
- Rekwizyty
- brak
Turek
Turek siedzi w środku z zasłoniętymi oczami. Jedno dziecko podchodzi, puka i prowadzi z nim krótki dialog: „Kto tam?”, „To ja”, „Coś chciał?”, „Farbę”, „Jaką?”, podając kolor swojego ubrania. Na tej podstawie Turek zgaduje imię gościa, a jeśli trafi, zamieniają się rolami.
- Wiek
- przedszkole
- Liczba dzieci
- od 5
- Rekwizyty
- chustka na oczy
Krąży piłka kolorowa
Dzieci siedzą blisko siebie i podają piłkę z rąk do rąk, recytując: „Krąży piłka kolorowa po kółeczku raz i dwa”. Dorosły wypowiada głoskę, na przykład K, a dziecko, które ma piłkę, powtarza ją, podaje imię kogoś z grupy zaczynające się tą głoską i oddaje mu piłkę.
- Wiek
- starsze przedszkolaki
- Liczba dzieci
- od 5
- Rekwizyty
- piłka
Studnia
Dziecko w środku woła: „Wpadłem do studni!”, a grupa pyta: „Na ile metrów?”. Wybrany ratownik siada naprzeciwko, podają sobie prawe ręce i kręcą nimi, a każde pełne okrążenie to jeden metr, więc wszyscy głośno liczą. Po wyciągnięciu ze studni role się zmieniają.
- Wiek
- przedszkole
- Liczba dzieci
- od 5
- Rekwizyty
- brak
Pantofelki
Szewc siada przy stosie kapci i mówi: „Mam dziś kłopot bardzo wielki, komu oddać pantofelki”. Potem rozdaje je właścicielom, mówiąc „proszę”, a każdy odbierający odpowiada „dziękuję”. Gdy wszystkie kapcie wrócą do właścicieli, szewc dostaje brawa.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- cała grupa
- Rekwizyty
- kapcie dzieci
Kto się przesiadł?
Wybrane dziecko dokładnie przygląda się kołu, zapamiętuje, kto gdzie siedzi, i wychodzi z sali. W tym czasie kilkoro dzieci zamienia się miejscami. Po powrocie zgadujący ma odkryć, kto się przesiadł.
- Wiek
- przedszkole
- Liczba dzieci
- od 5
- Rekwizyty
- brak
Zgadnij, kogo opisuję
Dorosły albo dziecko opisuje wygląd kogoś z grupy, nie zdradzając imienia: kolor bluzy, fryzurę, buty. Opis stopniowo robi się coraz dokładniejszy. Kto pierwszy odgadnie, o kim mowa, opisuje kolejną osobę.
- Wiek
- starsze przedszkolaki
- Liczba dzieci
- od 5
- Rekwizyty
- brak
Trzy kubeczki
Prowadzący ustawia obok siebie trzy kubeczki i na oczach dzieci chowa pod jednym z nich drobny przedmiot. Potem zamienia kubeczki miejscami, a dzieci wodzą za nimi wzrokiem i na koniec wskazują, gdzie ukrył się skarb. To klasyczna sztuczka, która wymaga dużego skupienia.
- Wiek
- przedszkole
- Rekwizyty
- 3 jednakowe kubeczki, drobny przedmiot
Jak poprowadzić głuchy telefon
-
Usiądźcie w kole
Dzieci siadają na dywanie blisko siebie, tak żeby każde bez wstawania sięgnęło do ucha sąsiada. Ustal, kto zaczyna i w którą stronę biegnie wiadomość.
-
Wymyśl hasło
Pierwsza osoba wymyśla słowo albo krótkie zdanie. Dla maluchów wystarczy jedno słowo, starsze dzieci poradzą sobie z dłuższym zdaniem.
-
Szepczemy
Każdy szepcze usłyszane hasło sąsiadowi na ucho, tylko raz i bez powtarzania. Przypomnij, że szept ma być cichy, ale wyraźny.
-
Ogłoszenie wyniku
Ostatnia osoba mówi na głos, co do niej dotarło, a pierwsza zdradza oryginał. Śmiech przy porównaniu to najlepsza część zabawy.
-
Fanty i nowa runda
W tradycyjnej wersji, gdy słowo wróci zmienione, oddaje się fant, który potem trzeba wykupić, na przykład piosenką. Następną rundę zaczyna kolejne dziecko.
Zabawy dywanowe a wiek dziecka
| Wiek | Co się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| 3-4 lata | Jeż, Pantofelki, proste naśladowanie zwierząt w Kamieniu | Krótkie rundy i szybkie zmiany osoby w środku, żeby nikt nie czekał zbyt długo |
| 5-6 lat | Turek, Studnia, Krąży piłka kolorowa z głoskami, Kto się przesiadł, opisywanie kolegów | W zabawach z głoskami podpowiadaj imiona, jeśli dziecko utknie |
| 7-9 lat | Głuchy telefon z długimi zdaniami, zgadywanki z opisem, krąg rozmowy na początek dnia | Opisując kolegów, mówimy tylko o ubraniu i fryzurze, nigdy o wyglądzie ciała |
Co zabawy dywanowe dają dziecku
Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego stawia na wspólnotę: dziecko bierze udział w aktywnościach zaproponowanych przez innych, zgłasza własne pomysły, uzgadnia zasady i stosuje zwroty grzecznościowe. Zabawy w kole, w których trzeba poczekać na swoją kolej, powiedzieć „proszę” i „dziękuję” albo zaprosić kolegę do środka, ćwiczą te umiejętności w naturalny sposób.
Rymowanki z imionami i głoskami wspierają przygotowanie do czytania, bo podstawa oczekuje od przedszkolaka analizy i syntezy głoskowej wybranych wyrazów oraz zapamiętywania i recytowania wierszyków. Zgadywanki typu „Kto się przesiadł?” wymagają skupienia i dokładnej obserwacji. W klasach 1-3 dokument zaleca, by szkoła miała miejsce do pracy w kręgu i czas na cykliczne spotkania klasowe.
Bezpieczeństwo i częste błędy
- Dywan powinien leżeć płasko i nie ślizgać się po podłodze. Przy zabawach z bieganiem wokół koła sprawdź, czy nikt nie potknie się o podwinięty róg.
- W Studni kręćcie rękami spokojnie, bez szarpania. Ratownik ma pomóc, a nie wyrwać ramię kolegi.
- Fanty mają być zabawne, a nie przykre. Wykup piosenką czy uśmiechem jest w porządku, ale ośmieszanie przy grupie już nie.
- Pilnuj, żeby do środka koła trafiały różne dzieci, także te ciche. Wybieranie ciągle tych samych osób szybko psuje atmosferę.
- Przy szeptaniu do ucha umówcie się, że nie krzyczymy i nie dmuchamy, bo to może zaboleć.
Najczęstsze pytania
Jak zastąpić bajkę na ekranie wieczorną zabawą?
Właśnie z tą myślą przedszkole z Tułowic przygotowało dla rodziców listę 20 zabaw na dywanie. Wystarczy kwadrans przed snem: jedna zabawa naśladowcza, jedna zgadywanka i spokojna rymowanka na koniec.
Jakie zabawy dywanowe dla dużej grupy?
Przy większej liczbie dzieci dobrze sprawdza się „Rolnik sam w dolinie”, w którym koło stopniowo rośnie, bo do rolnika dołączają kolejno żona, dziecko, niania, kotek, myszka i serek. Pasuje też „Adam siedmiu synów miał”, gdzie wyliczanka wskazuje osobę pokazującą ćwiczenie.
Czy zabawy dywanowe nadają się dla starszych dzieci?
Tak, tylko w trudniejszej wersji: dłuższe zdania w głuchym telefonie, dokładniejsze opisy w zgadywankach, zamiana kilku osób naraz. Starszym warto też oddać rolę prowadzącego, który sam wymyśla hasła i pilnuje zasad.
Czym różnią się zabawy dywanowe od kołowych?
Dywanowe toczą się głównie na siedząco, w kręgu na podłodze, a kołowe to zwykle zabawy z piosenką, w których dzieci chodzą lub tańczą, trzymając się za ręce. Takie propozycje zebraliśmy w zabawach kołowych, a spokojne gry na deszczowy dzień w zabawach domowych.
Inne rodzaje zabaw dla dzieci
Sprawdź też
Obóz według wieku dziecka