Zabawy cyrkowe dla dzieci: w co się bawić?
Krótka odpowiedź
Cyrkowe zabawy pasują do przedziału 3-9 lat: 3-latki przechodzą po sznurku jak linoskoczkowie, a uczniowie klas I-III uczą się żonglować chustkami i kręcić talerzem. Potrzebne są chustki, piłki, sznurki i dużo wolnego miejsca. Najwięcej radości daje wspólny pokaz na koniec, z konferansjerem i werblem.
Cyrk to dla dziecka świat, w którym zwykły człowiek staje się akrobatą, linoskoczkiem albo klaunem. Zabawy cyrkowe pozwalają wejść do tego świata bez trapezu i lwów: wystarczy chustka, sznurek na podłodze i odrobina odwagi.
Pomysły pochodzą z konspektu mini-cyrku przygotowanego przez Instytut Teatralny, przedszkolnego scenariusza zajęć dla 3-latków i zbioru zabaw ruchowych dla nauczycieli. Są wśród nich zabawy dla najmłodszych i pierwsze kroki w prawdziwej żonglerce.
Dzieci, które pokochają występy, zainteresują też zabawy teatralne.
Spis treści
10 pomysłów na zabawy cyrkowe dla dzieci
Linoskoczkowie
Przed każdym zespołem leży na podłodze sznurek. Dzieci po kolei przechodzą po nim jak linoskoczek, szybko, ale starannie, stawiając stopę za stopą. Można przy tym rozłożyć ręce na boki jak prawdziwy linoskoczek.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- 4 zespoły
- Rekwizyty
- sznurki ułożone na podłodze
Bilety do cyrku
Dzieci kupują bilety do cyrku, płacąc fasolkami. Każdy dostaje kartonik czerwony, żółty albo zielony, a potem cała grupa ustawia się w kolejce tak, by kontynuować rytm rozpoczęty przez nauczyciela: czerwony, żółty, zielony.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- grupa
- Rekwizyty
- kartoniki w 3 kolorach, fasolki
Głodne zwierzęta w cyrku
Każde dziecko dostaje połówkę obrazka lwa, małpy albo węża i szuka kogoś z drugą połową. Para karmi swoje zwierzę magicznymi ciasteczkami: małpy jedzą 4 czerwone koła, lwy 3 żółte kwadraty, a węże 2 zielone trójkąty.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- pary
- Rekwizyty
- przecięte obrazki zwierząt, papierowe figury geometryczne, dywaniki
Tygrysy przez obręcze
Jedna grupa to treserzy, którzy trzymają obręcze pionowo i tworzą z nich tunel. Druga grupa to tygrysy, które na czworakach przechodzą przez obręcze na arenę. Po przejściu wszystkich role się zmieniają.
- Wiek
- przedszkolaki i starsi
- Liczba dzieci
- dwie grupy
- Rekwizyty
- obręcze
Chustki w parach
Najpierw para rzuca do siebie jedną chustką. Potem każde trzyma swoją i na trzy-cztery oboje jednocześnie rzucają je do siebie, łapiąc chustkę partnera.
- Wiek
- klasy I-III
- Liczba dzieci
- pary
- Rekwizyty
- chustki do żonglowania
Wirujący talerz w kręgu
Prowadzący rozkręca talerz na patyku i przekazuje go na palec najbliższego dziecka, a potem kolejny talerz następnemu, aż cały krąg ma wirujące talerze. Potem dzieci próbują przekazać sobie talerz z palca na palec i sprawdzają, jak daleko dojdzie.
- Wiek
- klasy I-III
- Liczba dzieci
- krąg
- Rekwizyty
- talerzyki do kręcenia z patykami
Kijek kwiatowy
Dziecko podrzuca kijek kwiatowy i łapie go na dwa kijki kontrolujące. W parach przerzucacie go między sobą. W trudniejszej wersji kijek leży na klatce piersiowej przytrzymany brodą, sturla się po rękach i kijkach, a na końcu zostaje podrzucony i złapany.
- Wiek
- klasy I-III
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- zestaw flowerstick: kijek kwiatowy i dwa kijki kontrolujące
Maczuga z obrotem
Dzieci stoją w szeregu, a prowadzący rzuca maczugą do każdego po kolei tak, by w locie obróciła się o pół obrotu. Dziecko łapie ją i odrzuca, najpierw obiema rękami, a gdy nabierze wprawy, jedną. Potem to samo ćwiczycie w parach.
- Wiek
- klasy I-III
- Liczba dzieci
- szereg lub pary
- Rekwizyty
- maczuga żonglerska
Kaskada z trzech chustek
W prawej ręce dwie chustki, w lewej jedna. Wyrzucasz pierwszą z prawej, a gdy zaczyna opadać, wyrzucasz tę z lewej i łapiesz pierwszą, potem wyrzucasz trzecią i łapiesz drugą. Zasada jest jedna: nigdy dwie chustki w jednej dłoni, zawsze któraś jest w powietrzu.
- Wiek
- klasy I-III
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- 3 chustki do żonglowania
Pokaz z konferansjerem
Każda grupa wybiera specjalizację: linoskoczków, klaunów, akrobatów albo własny, wymyślony zawód cyrkowy. Wymyśla krótki pokaz, a jedna osoba zostaje konferansjerem, który zapowiada numer. Przed każdym występem rozlega się werbel, a po nim burza braw.
- Wiek
- klasy I-III
- Liczba dzieci
- grupy po 3-4 osoby
- Rekwizyty
- rekwizyty cyrkowe, nagranie werbla
Pierwsza lekcja żonglerki chustką krok po kroku
-
Przygotuj salę
Potrzebna jest duża przestrzeń, w której można swobodnie się poruszać, na przykład klasa z maksymalnie rozsuniętymi ławkami. Każde dziecko dostaje jedną chustkę.
-
Podrzuć i złap
Niech każdy podrzuci chustkę wysoko i złapie ją. Potem wszyscy zawiązują na chustce węzeł i znów podrzucają, bo teraz spada szybciej.
-
Z ręki do ręki
Dzieci przerzucają chustkę z jednej ręki do drugiej, starając się, by leciała łukiem na wysokość oczu.
-
Obrót i zamknięte oczy
Czas na sztuczki: podrzut, obrót dookoła własnej osi i złapanie chustki. Odważni próbują łapać z zamkniętymi oczami.
-
Dwie chustki
Każdy dostaje drugą chustkę i przerzuca obie jednocześnie na krzyż z ręki do ręki, a potem jedną po drugiej. To przygotowanie do kaskady z trzech.
-
Mały występ
Na koniec każdy pokazuje grupie swoją najlepszą sztuczkę przy dźwiękach werbla. Wracajcie do ćwiczeń na kolejnych spotkaniach, bo żonglerka wymaga powtórzeń.
Jakie zabawy cyrkowe w jakim wieku
| Wiek | Co się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| 3-4 lata | Linoskoczkowie po sznurku, bilety do cyrku, głodne zwierzęta, taniec cyrkowców z balonami | Sznurek leży płasko na podłodze, a nie na wysokości, a balony zostają pod kontrolą dorosłego |
| 5-6 lat | Tygrysy przez obręcze, chustka podrzucana i łapana, klaunowskie miny | Obręcze trzymają stabilnie dorośli albo starsze dzieci |
| 7-9 lat | Chustki w parach, wirujący talerz, kijek kwiatowy, maczuga z obrotem, kaskada z trzech chustek | Maczugę najpierw łap oburącz, a jedną ręką dopiero po nabraniu wprawy |
| 10 lat i więcej | Żonglerka piłkami w parach, własne numery cyrkowe z konferansjerem, pudełkowy cyrk z lalkami | Zadbaj o wolną przestrzeń między ćwiczącymi, bo rekwizyty lecą w różne strony |
Co dają dziecku zabawy cyrkowe
Instytut Teatralny w konspekcie zajęć mini-cyrk wymienia wśród celów rozwijanie koordynacji ruchowej, czyli motoryki dużej, zdolności manualnych, czyli motoryki małej, swobodnej wypowiedzi, współpracy w grupie i tworzenia prostej etiudy ruchowej. Przedszkolny scenariusz dla 3-latków dodaje do tego ćwiczenie rytmu, rozpoznawanie figur geometrycznych i wspólną radość z zabawy.
Sieć Pedagogiki Cyrku opisuje zabawy cyrkowe jako sposób na rozwijanie sprawności ogólnej, koordynacji wzrokowo-ruchowej, wyobraźni i systematyczności, a także na budowanie pewności siebie. Akrobatyka w parach i grupach uczy komunikacji, a klaunada pozwala ćwiczyć wyrażanie emocji mimiką i ruchem.
Bezpieczeństwo i częste błędy
- Zacznij od chustek, bo lecą wolno i nie zrobią nikomu krzywdy. Piłki, talerze i maczugi wprowadzaj dopiero, gdy dzieci pewnie łapią chustki.
- Rozsuń ławki i krzesła, a pary do żonglerki ustaw w bezpiecznych odstępach. Rekwizyt, który wypadnie z ręki, nie może trafić w sąsiada.
- Równowagę ćwiczcie na sznurku albo taśmie leżącej na podłodze. Szczudła i monocykl to zadania dla instruktorów, nie na pierwsze zajęcia.
- Żonglerka wymaga cierpliwości. Częsty błąd to jedna długa lekcja zamiast kilku krótkich spotkań; konspekt Instytutu Teatralnego zakłada co najmniej trzy spotkania na samo kuglarstwo.
- Przy pokazie zadbaj, by każde dziecko miało swoją rolę, także to nieśmiałe: może być konferansjerem, pomocnikiem przy rekwizytach albo odpowiadać za werbel.
Najczęstsze pytania
Czy w cyrkowych zabawach powinny występować zwierzęta?
Dzieci mogą udawać lwy czy tygrysy, ale warto przy okazji powiedzieć im, że dziś w wielu krajach wykorzystywanie zwierząt w cyrku jest zabronione. Instytut Teatralny proponuje porównać dawny i współczesny cyrk na podstawie zdjęć.
Czym zastąpić profesjonalny sprzęt żonglerski?
Na początek wystarczą lekkie chustki i zwykłe piłeczki. Sznurek na podłodze zastąpi linę, a obręcze do gimnastyki zrobią za tunel dla tygrysów.
Jak zrobić cyrk z pudełka?
Weźcie duże pudło z wyciętym jednym bokiem, pomalujcie je jak namiot i udekorujcie bibułą, skrawkami materiału i lampkami na baterie. Artystów wytnijcie z tektury i przyklejcie im patyczek od góry, żeby mogli występować jak lalki.
Jak połączyć cyrk z czytaniem?
Konspekt Instytutu Teatralnego zaczyna się od wspólnej lektury książki Etgara Kereta „Tata ucieka z cyrkiem”, a potem jej bohater wysyła dzieciom list z zaproszeniem do cyrkowych prób.
Czym różnią się zabawy cyrkowe od gimnastycznych?
Cyrkowe łączą ruch z występem i opowieścią, a obok akrobatyki jest w nich żonglerka, klaunada i praca z publicznością. Zabawy gimnastyczne skupiają się na samym ćwiczeniu sprawności ciała.
Inne rodzaje zabaw dla dzieci
Sprawdź też
Obóz według wieku dziecka