Zabawy koordynacyjne dla dzieci: w co się bawić?
Krótka odpowiedź
Zabawy koordynacyjne można zaczynać z 4-latkami, a przedszkolaki w wieku 5-6 lat radzą sobie już z zadaniami łączącymi ruch obu rąk, stóp i wzroku, np. z podrzucaniem piłki z ręki do ręki. Uczniowie mogą ćwiczyć refleks w grach na sygnał i biegu po torze ze znaczników.
Koordynacja to umiejętność zgrania kilku ruchów naraz: ręka łapie tam, gdzie patrzy oko, noga trafia w znacznik, a całe ciało zatrzymuje się dokładnie na sygnał. Dzieci ćwiczą ją przy każdej zabawie, ale niektóre gry stawiają to zadanie w centrum.
Pomysły dla przedszkolaków pochodzą z programu ORE „Więcej ruchu dla maluchów”, a zabawy dla uczniów z podręcznika gier ruchowych przygotowanego przez wykładowców uczelni sportowych. Większość wymaga tylko piłki, sznurka, butelki albo szarfy.
Spis treści
10 pomysłów na zabawy koordynacyjne dla dzieci
Leniwa ósemka z piłką
Dziecko trzyma piłeczkę przed sobą i rysuje nią w powietrzu leżącą ósemkę. Potem staje w rozkroku, pochyla się i toczy piłkę między stopami po tym samym torze, a na koniec prostuje się z rękami w górze i robi głęboki wdech.
- Wiek
- 5-6 lat
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- mała piłka
Z ręki do ręki
Dzieci maszerują przy muzyce i podrzucają piłkę łukiem z lewej ręki do prawej, wodząc za nią wzrokiem. Gdy muzyka milknie, zastygają w bezruchu z piłką w dłoni.
- Wiek
- 5-6 lat
- Liczba dzieci
- cała grupa
- Rekwizyty
- piłka dla każdego, muzyka z pauzami
Rzut spod kolana
Dziecko stoi na jednej nodze, drugą unosi i przerzuca piłkę pod jej kolanem, a potem łapie ją oburącz. Po kilku próbach zmienia nogę.
- Wiek
- 5-6 lat
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- piłka
Rowerek z łokciami
W leżeniu na plecach dziecko unosi głowę i kolana, a dłońmi podtrzymuje głowę za uszami. Jadąc nogami jak na rowerze, dotyka łokciem przeciwległego kolana, raz lewym, raz prawym.
- Wiek
- 5-6 lat
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- mata lub dywan
Bączek
Dziecko trzyma w rękach sznurek i opiera o niego stopę jednej nogi, prostuje ją w kolanie i lekko unosi. W tej pozycji próbuje kręcić się jak bączek wokół własnej osi na drugiej nodze.
- Wiek
- 4-6 lat
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- sznurek lub wstążka
Moja wstążka
Dzieci stoją w kole, a przed stopami każdego, oprócz jednej osoby, leży wstążka. Na hasło „start” przekazują ją sąsiadowi palcami stóp, mówiąc rymowankę: „To jest moja wstążka, daję ją tobie, aby ode mnie poszła sobie”.
- Wiek
- 4-6 lat
- Liczba dzieci
- grupa w kole
- Rekwizyty
- wstążki
Toczenie butelki
Dziecko w lekkim rozkroku toczy butelkę po podłodze raz lewą, raz prawą stopą, w przód i w tył. W trudniejszej wersji podąża za nią, podskakując na jednej nodze.
- Wiek
- 4-6 lat
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- plastikowa butelka
Wyścig zmiennym krokiem
Na torze leżą znaczniki w różnych odstępach, np. dziesięć co 1 metr, potem co 1,5 metra i dalej coraz szerzej, aż do wieloskoku. Zadanie polega na postawieniu dokładnie jednego kroku między kolejnymi znacznikami w biegu, skokach albo innym ruchu wskazanym przez prowadzącego.
- Wiek
- od 7 lat
- Liczba dzieci
- dowolna
- Rekwizyty
- znaczniki, szarfy lub patyki
Goń na sygnał
Dwa szeregi w szarfach różnych kolorów truchtają obok siebie w odległości 2-3 metrów. Prowadzący podnosi szarfę jednego koloru i ta drużyna ucieka, a druga goni; kto nie da się złapać do gwizdka, zdobywa punkt.
- Wiek
- od 7 lat
- Liczba dzieci
- dwie równe drużyny
- Rekwizyty
- szarfy w dwóch kolorach
Cyklop
Uczestnicy celują szyszką lub kasztanem w pień drzewa, najpierw z zamkniętym prawym, potem z zamkniętym lewym okiem, rzucając raz prawą, raz lewą ręką. Kto trafi, wybiera kolejne, nieco węższe drzewo.
- Wiek
- od 7 lat
- Liczba dzieci
- dowolna
- Rekwizyty
- szyszki, kasztany lub kamyki
- Miejsce
- park lub las
Jak poprowadzić zabawę „Goń na sygnał”
-
Wyznacz pole
Znajdź prostą, równą trasę i zaznacz odcinek gonitwy nie dłuższy niż 20 metrów. Dłuższe gonitwy męczą i zamieniają zabawę refleksu w bieg wytrzymałościowy.
-
Podziel grupę
Utwórz dwie równe drużyny i daj im szarfy w dwóch kolorach. Ustaw je w szeregach twarzą do siebie, w odstępie 2-3 metrów.
-
Wyjaśnij sygnały
Pierwszy gwizdek oznacza spokojny trucht bez zmiany odstępu. Podniesiona szarfa wskazuje kolor drużyny, która ucieka, a kolejny gwizdek kończy gonitwę.
-
Zrób próbę
Przećwiczcie jedną rundę w wolnym tempie, żeby każdy zobaczył, jak szybko trzeba odczytać kolor i zmienić kierunek.
-
Graj na punkty
Każdy uciekający, którego nikt nie dotknął przed gwizdkiem, zdobywa punkt dla drużyny. Zmieniaj kolejność kolorów, żeby dzieci nie zgadywały sygnału.
-
Utrudnij i wycisz
Starszym dzieciom zaproponuj wariant „Uciekaj na sygnał”, w którym sygnałem jest ruch goniącego, a szeregi dzieli co najmniej 3 metry. Na koniec zróbcie spokojny marsz i rozciąganie.
Zabawy koordynacyjne a wiek dziecka
| Wiek | Co się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| 3-4 lata | Chodzenie na czworakach z toczeniem piłki prawą i lewą ręką, proste zatrzymania na sygnał | Jedno zadanie naraz; łączenie ruchu rąk i nóg jeszcze sprawia trudność |
| 5-6 lat | Ósemki z piłką, podrzucanie z ręki do ręki, bączek, podawanie wstążki stopami | Zmieniaj strony: każde ćwiczenie wykonuj prawą i lewą ręką lub nogą |
| 7-10 lat | Wyścig zmiennym krokiem, goń na sygnał, cyklop | Krótkie dystanse gonitwy i jasna zasada, że przy rzutach wszyscy stoją po jednej stronie drzewa |
| 11 lat i więcej | Uciekaj na sygnał z bezdźwięcznym znakiem, tory z coraz szerszym rozstawem aż do wieloskoku | Zwiększaj trudność stopniowo, bo ambitne dzieci chętnie przeskakują etapy |
Co dają dziecku zabawy koordynacyjne
Według podstawy programowej wychowania przedszkolnego z 2026 roku dzieci w przedszkolu mają ćwiczyć precyzję ruchów palców i dłoni, rozwijać koordynację wzrokowo-ruchową i doskonalić zmysły. Wśród osiągnięć dokument wymienia orientację w schemacie własnego ciała oraz posługiwanie się przedmiotami o różnej wielkości i ciężarze, które stopniowo wymagają coraz większej precyzji.
Program ORE zaleca, żeby dla rozwijania koordynacji i szybkości reakcji stosować zabawy z piłką, które zmuszają do biegania, przysiadów i skłonów, a przy okazji poprawiają sprawność manualną, oraz zmiany kierunku ruchu na sygnał wzrokowy i szybkie zmiany pozycji.
Bezpieczeństwo i częste błędy
- Przy rzutach szyszkami czy kasztanami do drzewa wszyscy uczestnicy muszą stać po jednej stronie celu, nikt nie biega po zdobycz w trakcie rzucania.
- W wariancie „Uciekaj na sygnał” zostaw między szeregami co najmniej 3 metry, a znak dawaj szerokim ruchem ręki, bez gwizdka.
- Zadania z zamkniętym okiem lub staniem na jednej nodze rób na miękkim, równym podłożu, z dala od mebli i krawężników.
- Częsty błąd to ćwiczenie tylko sprawniejszą ręką. Zmieniaj stronę po każdej próbie, nawet jeśli słabsza wypada gorzej.
Najczęstsze pytania
Od jakich przyborów zacząć ćwiczenia koordynacji?
Program ORE radzi kierować się zasadą przystępności: najpierw stosować przybory duże, a stopniowo przechodzić do mniejszych. Dlatego z przedszkolakiem zacznij od dużej piłki, a małą piłeczkę czy kasztan wprowadź później.
Skąd pochodzi ćwiczenie „leniwa ósemka”?
W programie ORE pojawia się w zestawach z elementami kinezjologii edukacyjnej według P. Dennisona, opracowanych przez nauczycielkę przedszkola po kursie tej metody. Na tej stronie traktujemy je po prostu jako zabawę ruchową z piłką, bez obietnic terapeutycznych.
Czy zabawy koordynacyjne pomagają przygotować rękę do pisania?
Podstawa programowa zalicza do osiągnięć przedszkolaka prawidłowe trzymanie narzędzia pisarskiego i kontrolę siły nacisku dłoni. Same ćwiczenia ręki przy rysowaniu znajdziesz w zabawach grafomotorycznych.
Czym różnią się zabawy koordynacyjne od zręcznościowych?
W koordynacyjnych chodzi o zgranie kilku ruchów naraz i szybką reakcję na sygnał, a zabawy zręcznościowe stawiają głównie na precyzję jednego ruchu, np. celny rzut czy utrzymanie przedmiotu w równowadze.
Inne rodzaje zabaw dla dzieci
Sprawdź też
Obóz według wieku dziecka