Zabawy zręcznościowe dla dzieci: w co się bawić?
Krótka odpowiedź
Proste zabawy zręcznościowe z woreczkiem, jak rzut do wiaderka z 2-3 metrów, sprawdzają się już u przedszkolaków, a bierki, pchełki czy cymbergaj cieszą także starsze dzieci. Wystarczą woreczki, patyczki, monety albo piłka. Przy grach z drobnymi elementami pilnuj, by nie trafiły w ręce dzieci poniżej 3 lat.
Zręczność to połączenie oka, ręki i cierpliwości. Ćwiczy się ją najlepiej w grach, w których o wygranej decyduje delikatny ruch palców albo celny rzut, a nie siła czy szybkość biegu.
Część pomysłów pochodzi z opisów dawnych gier podwórkowych przygotowanych przez łódzkie Muzeum Tradycji Niepodległościowych, druga połowa z zabaw z woreczkiem prowadzonych w publicznym przedszkolu w Raciborzu. Do każdej podajemy potrzebne przedmioty i liczbę graczy.
Jeśli szukasz zabaw, w których liczy się współpraca rąk i nóg w ruchu, zajrzyj do działu zabawy koordynacyjne.
Spis treści
10 pomysłów na zabawy zręcznościowe dla dzieci
Pchełki
Każdy gracz ma jedną dużą i cztery małe pchełki w swoim kolorze. Naciskając dużą pchełką krawędź małej, sprawiasz, że ta podskakuje i z każdym ruchem zbliża się do miseczki. Wygrywa ten, kto pierwszy umieści w niej wszystkie swoje pchełki.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- 2-4
- Rekwizyty
- komplet pchełek, miseczka
Podwórkowe bierki z gałęzi
Najpierw wyprawa po patyki, potem malowanie ich na kolory o różnej wartości, na przykład jeden czarny za 25 punktów i siedem żółtych po 1 punkcie. Dorosły ustawia pęk pionowo i puszcza, a gracze kolejno wyciągają patyki, nie ruszając pozostałych. Wygrywa najwyższa suma punktów.
- Wiek
- przedszkolaki i starsze, z pomocą dorosłego
- Liczba dzieci
- od 2
- Rekwizyty
- ok. 30 prostych patyków długości ok. 80 cm, farby lub wstążki
Cymbergaj z monet
Dwie większe monety to piłkarze, mniejsza to piłka. Gracze na zmianę uderzają grzbietem grzebienia w swojego piłkarza tak, by ten odbił piłkę w stronę bramki rywala. Po golu wszystko wraca na środek, a gra toczy się do ustalonej liczby punktów.
- Wiek
- szkolny
- Liczba dzieci
- 2
- Rekwizyty
- 2 monety tej samej wielkości, 1 mniejsza, grzebień
Szczur
Jedna osoba stoi w środku i trzyma koniec skakanki nisko nad ziemią, kręcąc nią i obracając się wokół własnej osi. Pozostali stoją w kole i przeskakują nadlatujący sznur. Kto skusi, zajmuje miejsce w środku i przejmuje kręcenie.
- Wiek
- przedszkolaki i starsi
- Liczba dzieci
- od 4
- Rekwizyty
- skakanka
Woreczkowa katapulta
Dzieci siedzą z woreczkiem uwięzionym między stopami. Na znak jednocześnie wyrzucają go nogami w górę, a wygrywa ten, czyj woreczek poleci najwyżej. W trudniejszej wersji woreczek trzyma się palcami jednej stopy, na zmianę prawej i lewej.
- Wiek
- przedszkolaki (3-6 lat)
- Liczba dzieci
- od 2
- Rekwizyty
- woreczek lub skarpetka
Woreczek w górę z klaśnięciem
Dziecko siedzi po turecku, podrzuca woreczek i łapie go, zanim spadnie na podłogę. Potem rzuca jedną ręką, a łapie drugą, a na koniec przed złapaniem zdąża klasnąć w dłonie raz, dwa albo nawet trzy razy.
- Wiek
- przedszkolaki (3-6 lat)
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- woreczek, pluszak lub mała poduszka
Rzut do wiaderka
Dziecko staje 2-3 metry od wiaderka i rzuca do niego woreczkiem, klockiem albo małym pluszakiem. Za każde trafienie jest punkt, a po 10 rzutach wygrywa ten, kto zebrał ich najwięcej. Młodszym można przysunąć cel bliżej.
- Wiek
- przedszkolaki (3-6 lat)
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- woreczek, wiaderko lub pudełko
Nie daj sobie zabrać woreczka
Dwie osoby siedzą naprzeciw siebie, między nimi leży woreczek. Jedna przyciska go do podłogi zgiętymi palcami stóp, druga próbuje chwycić go swoimi palcami i wyciągnąć. Po udanej akcji następuje zamiana ról.
- Wiek
- przedszkolaki (3-6 lat)
- Liczba dzieci
- pary
- Rekwizyty
- woreczek lub mała poduszka
Podrzut stopą i chwyt
Kładziesz woreczek na grzbiecie stopy, unosisz nogę i podrzucasz go w górę. Zadanie polega na złapaniu go w dłonie, zanim spadnie na podłogę. Ćwiczcie na zmianę prawą i lewą nogą.
- Wiek
- przedszkolaki i starsze
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- woreczek lub skarpetka
Kroczki z woreczkiem między stopami
Dziecko stoi ze złączonymi stopami, ciężar ciała na zewnętrznych krawędziach, palce podwinięte, a pod stopami leży woreczek. Drobnymi przesunięciami stóp przemierza pokój tak, by woreczka nie zgubić. Wymaga to skupienia i wyczucia każdego ruchu.
- Wiek
- przedszkolaki (3-6 lat)
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- woreczek
Jak grać w bierki krok po kroku
-
Sprawdź zestaw
Standardowy komplet ma 34 patyczki: 23 proste, 2 bosaki z haczykiem, 3 łopaty proste, 3 łopaty zaostrzone i 3 widły. Grę najlepiej rozgrywać przy równym stole.
-
Ustal liczbę graczy
Grać może dowolna liczba osób, ale muzealny opis podpowiada, że najlepiej sprawdza się czwórka. Kolejność ustalcie losowo.
-
Rozsypanie
Pierwszy gracz trzyma bierki w dłoni, opierając je dolnym końcem o blat, i otwiera dłoń. Patyczki rozsypują się bezładnie.
-
Zbieranie
Gracz wybiera bierkę i podnosi ją dłonią albo zdobytymi wcześniej bierkami, na przykład bosakiem. Jeśli którakolwiek inna drgnie, kolej przechodzi na następną osobę.
-
Kolejne tury
Gracze zbierają na zmianę, aż na stole nie zostanie żaden patyczek. Pozwól młodszym dzieciom najpierw obejrzeć stos z każdej strony, zanim dotkną pierwszej bierki.
-
Liczenie punktów
Na koniec każdy sumuje wartość zdobytych bierek. Najcenniejsze są widły, a najmniej warte proste patyczki, więc warto ryzykować przy tych trudniejszych.
Jakie zabawy zręcznościowe w jakim wieku
| Wiek | Co się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| 3-4 lata | Woreczek w górę z klaśnięciem, rzut do wiaderka z bliska, woreczkowa katapulta | Pchełki i bierki trzymaj poza zasięgiem młodszego rodzeństwa, bo drobne elementy są groźne dla dzieci do 3 lat |
| 5-6 lat | Walka o woreczek stopami, podrzut stopą i chwyt, pierwsze partie pchełek | Rzucaj miękkimi przedmiotami, zwłaszcza w mieszkaniu |
| 7-9 lat | Bierki z liczeniem punktów, cymbergaj z monet, szczur ze skakanką | Przy cymbergaju uderza się grzbietem grzebienia, nigdy stroną z zębami |
| 10 lat i więcej | Podwórkowe bierki, szczur z coraz szybciej kręconą skakanką, pchełki na punkty | Przy szczurze skakanka kręci się nisko nad ziemią, nigdy na wysokości twarzy |
Co dają dziecku zabawy zręcznościowe
Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że aktywność fizyczna u dzieci i nastolatków wspiera zdrowie kości, prawidłowy rozwój mięśni oraz rozwój motoryczny i poznawczy. Zabawy zręcznościowe dokładają do tego precyzję: dziecko uczy się dozować siłę, celować i przewidywać, jak zachowa się rzucony lub popchnięty przedmiot.
W przedszkolu w Raciborzu zabawy z woreczkiem łączy się z dbaniem o prawidłową sylwetkę, czyli proste plecy i równo ustawione stopy. Z kolei gry stolikowe, jak bierki i pchełki, wymagają cierpliwości i skupienia, bo jeden nieostrożny ruch oddaje kolejkę rywalowi.
Bezpieczeństwo i częste błędy
- Pchełki, monety i bierki to drobne przedmioty. UOKiK przypomina, że małe elementy, które łatwo odłączyć lub połknąć, są groźne szczególnie dla dzieci do 3 lat.
- W cymbergaju uderzaj w monetę grzbietem grzebienia, a nie ostrą stroną z zębami. Tak opisuje zasady łódzkie muzeum.
- Duże podwórkowe bierki z 80-centymetrowych patyków upuszcza dorosły, a dzieci stoją wtedy w bezpiecznej odległości.
- W domu rzucaj woreczkami, skarpetkami albo pluszakami zamiast twardej piłki. Przedszkole z Raciborza podpowiada też zwiniętą w kulę gazetę.
- Najczęstszy błąd to zbyt trudny cel na start. Gdy dziecko ciągle pudłuje, przysuń wiaderko, a odsuwaj je dopiero po serii trafień.
Najczęstsze pytania
Ile punktów są warte poszczególne bierki?
Według muzealnego opisu prosta bierka to 1 punkt, bosak 5, łopata prosta 10, łopata ostra 15, a widły 20 punktów. W wersji podwórkowej wartość ustalacie sami według kolorów lub wzorów na patykach.
Jak grać w cymbergaja bez stołu?
Narysuj na podłodze lub chodniku prostokąt mniej więcej 100 na 70 centymetrów i zaznacz bramki na krótszych bokach. Monety kładziecie na środku, a pierwszy ruch wyznacza wyliczanka.
Ile osób może grać w pchełki?
Od dwóch do czterech. Małe pchełki ustawia się około 30 centymetrów od miseczki, a grę zaczyna najmłodszy gracz.
Czym zastąpić woreczki gimnastyczne w domu?
Sprawdzą się pluszaki, książeczki, piłeczki, skarpetki albo zwinięte w kulę gazety. Ważne, żeby przedmiot był miękki i nie zrobił krzywdy przy upadku.
Czym różnią się zabawy zręcznościowe od podwórkowych?
Zręcznościowe można rozegrać przy stole albo na dywanie, bo liczy się w nich precyzja ruchu. Zabawy podwórkowe to szersza grupa gier na świeżym powietrzu, często z bieganiem i skakaniem.
Inne rodzaje zabaw dla dzieci
Sprawdź też
Obóz według wieku dziecka