Zabawy piłkarskie dla dzieci: w co się bawić?
Krótka odpowiedź
Zabawy piłkarskie najlepiej pasują do dzieci w wieku 7-12 lat, a PZPN proponuje dla nich zajęcia z trzech faz: 10 minut gry ruchowej, 10 minut zadań z piłką i 12 minut meczu w małych drużynach. Najważniejsze są częsty kontakt z piłką, proste reguły i dobra zabawa, a wynik schodzi na dalszy plan.
Dziecko, które przychodzi na pierwszy trening, chce przede wszystkim kopać piłkę i strzelać gole. Polski Związek Piłki Nożnej, wspólnie z niemiecką federacją DFB, przygotował dla nauczycieli wychowania fizycznego zbiór zajęć, które spełniają to marzenie, a jednocześnie uczą biegania, zwrotności i gry w zespole.
Poniżej znajdziesz dziesięć zabaw z tej publikacji, instrukcję lekcji w trzech fazach, tabelę z tym, co pasuje do wieku, oraz zasady bezpieczeństwa, w tym aktualne wytyczne UEFA dotyczące gry głową. Większość pomysłów wymaga tylko piłek, pachołków i kilku materacy.
Spis treści
10 pomysłów na zabawy piłkarskie dla dzieci
Ogień, woda, błyskawica
Dzieci biegają swobodnie po połowie sali, a nauczyciel wydaje komendy. Na ogień wszyscy biegną do rogów, na wodę wskakują na materace jak do łodzi, na błyskawicę zastygają w miejscu, a na burzę kładą się płasko na podłodze.
- Wiek
- szkoła podstawowa
- Liczba dzieci
- grupy po 6
- Rekwizyty
- 8 małych materacy
Piłki na wyspy
W każdym rogu sali leży materac, czyli wyspa jednej drużyny, a pośrodku piłki. Na sygnał dzieci biegną na środek i przenoszą na swoją wyspę jak najwięcej piłek. Przez pierwsze rundy robią to rękami, a gdy potrafią, prowadzą piłki nogą.
- Wiek
- szkoła podstawowa
- Liczba dzieci
- 4 grupy po 6
- Rekwizyty
- minimum 12 piłek, 4 materace
Król strzelców
Uczniowie po kolei prowadzą piłkę do połowy sali i strzelają do bramki z materaca, a potem oddają piłkę następnemu w rzędzie. Każdy liczy swoje celne strzały, a strzały oddaje się raz prawą, raz lewą nogą.
- Wiek
- szkoła podstawowa
- Liczba dzieci
- grupy po 4
- Rekwizyty
- piłki, materace oparte o ścianę
Ciuchcia przez bramki
Każda grupa ma pilota, który prowadzi ją po sali. Na sygnał dzieci kładą ręce na biodrach osoby przed sobą, jak najszybciej przebiegają przez 5 bramek z pachołków i siadają. Po każdej rundzie pilotem zostaje ktoś inny.
- Wiek
- szkoła podstawowa
- Liczba dzieci
- grupy po 6
- Rekwizyty
- pachołki na 12 bramek szerokości 2-3 m
Zagubieni w pachołkowym lesie
Dzieci biegają w wyznaczonej części sali, a na sygnał pędzą na drugą stronę, żeby zająć sobie pachołek. W wariantach doskakują do pachołka na jednej nodze, biegną tyłem albo prowadzą piłkę ze środka sali do wolnego pachołka.
- Wiek
- szkoła podstawowa
- Liczba dzieci
- cała klasa
- Rekwizyty
- tyle pachołków, ile dzieci
Sztafeta slalomem
Pierwsi zawodnicy przebiegają slalom we wskazany sposób, wracają obok pachołków i dotykają następnej osoby. Kolejne rundy utrudniają zadanie: slalom tyłem, z piłką w rękach, a na końcu z prowadzeniem piłki nogą.
- Wiek
- szkoła podstawowa
- Liczba dzieci
- grupy po 6
- Rekwizyty
- 4 pachołki co ok. 4 m na grupę, piłki
Żywe bramki
Część dzieci tworzy bramki, trzymając się za barki, a piłka musi przelecieć między ich nogami i tułowiem. Na każdej połowie sali drużyny grają 3 na 3, mogą atakować każdą bramkę i każdej bronić. Po 3 minutach bramki i zawodnicy zamieniają się rolami.
- Wiek
- szkoła podstawowa
- Liczba dzieci
- gra 3 na 3 plus bramki
- Rekwizyty
- wyłącznie miękkie piłki
Złodziej biletów
Rodzeństwo stoi w rzędzie z dłońmi na biodrach poprzednika, na czele stoi silny starszy brat, a na końcu najmłodszy z biletem za spodenkami. Złodziej zwodami próbuje wyminąć starszego brata i zabrać bilet. Wygrywa, jeśli go zdobędzie albo rząd się rozerwie.
- Wiek
- szkoła podstawowa
- Liczba dzieci
- rzędy po 4-5 plus złodziej
- Rekwizyty
- szarfa jako bilet
Wyścigi samochodowe
Dzieci są autami i okrążają materace z rękami wyciągniętymi jak na kierownicy. Pierwszy bieg to trucht, drugi szybki bieg, trzeci jeszcze szybszy. Przy gumie na przednim kole trzeba trzymać się za lewą kostkę, przy braku paliwa pełznąć, a po stłuczce holować kolegę w parze.
- Wiek
- szkoła podstawowa
- Liczba dzieci
- cała klasa
- Rekwizyty
- 6 materacy jako tor
Żywy stoper
Nauczyciel idzie albo biegnie w stronę ściany i w tym czasie podaje zadanie, na przykład dotknięcie określonego miejsca. Jeśli uczniowie zdążą, zanim dotrze do ściany, to on robi pajacyki albo pompki, a jeśli nie, ćwiczą dzieci.
- Wiek
- szkoła podstawowa
- Liczba dzieci
- cała klasa
- Rekwizyty
- piłka dla każdego
Jak poprowadzić lekcję Powrót na wyspę w trzech fazach
-
Przygotuj salę
Połóż po materacu w każdym rogu sali i podziel 24 uczniów na 4 grupy po 6 osób z kapitanem. Rozdaj szarfy albo plastrony, a na środku przygotuj co najmniej 12 piłek.
-
Wytłumacz krótko
Zadanie objaśnij w dwóch zdaniach i od razu pokaż albo poproś kogoś o prezentację. Dzieci mają się najpierw rozruszać, więc długie wykłady na starcie się nie sprawdzają.
-
Faza 1: gra ruchowa
Przez około 10 minut dzieci biegają za kapitanem wzdłuż i w poprzek sali, a na sygnał wracają na swoją wyspę. Wygrywa grupa, która pierwsza wróci w komplecie; zmieniaj formy ruchu, na przykład bieg tyłem albo skoki.
-
Faza 2: przenoszenie piłek
Przez kolejne 10 minut drużyny przenoszą piłki ze środka na wyspy, najpierw w rękach, potem prowadząc nogą. W wariancie grupy naprzeciw siebie rzucają albo podają piłki na wyspę przeciwnika.
-
Faza 3: mecz 4 na 4
Na każdej połowie sali ustaw 2 bramki z materacy i rozegrajcie mecz 4 na 4 z 2 bramkarzami przez około 12 minut, zmieniając bramkarza po każdym golu. Boiska oddziel ławkami i uprzedź dzieci, że można się o nie potknąć.
-
Sprzątanie i rozmowa
Na koniec dzieci zbierają piłki do koszy, chodząc na zmianę na palcach i piętach. Potem krótko porozmawiajcie o tym, czego się nauczyły i co najbardziej im się podobało.
Zabawy piłkarskie a wiek dziecka
| Wiek | Co się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| 5-6 lat | Zabawy z fabułą, jak wyścigi samochodowe, bieganie z piłką w rękach, miękkie i lekkie piłki | Na tym etapie gra skupia się na samym przyborze, a nie na zespole |
| 7-9 lat | Slalom z prowadzeniem, strzały do materaca, żywe bramki, mecze 3 na 3 i 4 na 4 | Małe grupy, żeby każde dziecko często dotykało piłki |
| 10-12 lat | Miniturnieje, gra 6 na 6 do wielu bramek, bramkarze bez chwytania rękami, dwie piłki w grze | Ograniczanie ćwiczeń z grą głową i uważanie na zderzenia |
Co dziecku dają zabawy piłkarskie
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, przedstawiając zalecenia WHO dla osób w wieku 5-17 lat, obok przeciętnie 60 minut ruchu dziennie w tempie co najmniej umiarkowanym wymienia intensywny wysiłek tlenowy oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie i kości, na które warto znaleźć czas co najmniej 3 dni w tygodniu. Mecz pełen sprintów, zwrotów i wyskoków do piłki pozwala zebrać sporą część tej dawki.
Nowa podstawa programowa dla klas I-III wymienia wprost umiejętności piłkarskie: uderzanie piłki nogą w miejscu i w ruchu, do partnera lub do celu, z różną siłą i w różnych kierunkach, a także kozłowanie, podawanie, prowadzenie i przestrzeganie zasad fair play. Dziecko, które połknie piłkarskiego bakcyla, może rozwijać go dalej na obozach piłkarskich.
Bezpieczeństwo i częste błędy
- Przed zajęciami sprawdź strój sportowy i obuwie dzieci, poproś o zdjęcie biżuterii i zabezpiecz wszystkie przyrządy gimnastyczne.
- Gdy w grze są dwie piłki, przypominaj o szeroko otwartych oczach, bo o zderzenie wtedy najłatwiej. Do żywych bramek używaj wyłącznie miękkich piłek.
- UEFA zaleca ograniczanie ćwiczeń z grą głową, szczególnie u młodszych zawodników, piłki w rozmiarze i wadze dopasowanej do wieku oraz najniższe dopuszczalne ciśnienie; na pierwsze ćwiczenia sprawdzą się piłki piankowe.
- Jeśli po zagraniu głową dziecko zgłasza zawroty lub ból głowy albo chwieje się na nogach, według UEFA powinno całkowicie odpocząć przez co najmniej tydzień i zostać pod kontrolą lekarza.
- Małe zawody nie mogą wywoływać nerwowych i niekontrolowanych zachowań. Jeśli rywalizacja wymyka się spod kontroli, PZPN radzi zrezygnować z tej formy zabawy.
Najczęstsze pytania
Czy dzieci mogą grać głową?
Wytyczne UEFA nie zabraniają tego całkowicie, ale każą ograniczać liczbę główek tak bardzo, jak to możliwe, na przykład przez mniejsze boisko, mniej zawodników czy niższe bramki. Krajowe federacje mogą wprowadzać surowsze zasady, a UEFA zwraca uwagę, że dziewczęta mogą być bardziej podatne na wstrząśnienie mózgu.
Jak szybko podzielić klasę na równe drużyny?
PZPN proponuje dwa sposoby: dzieci siedzą w kręgu i odliczają do tylu, ile ma być drużyn, albo losują karty, a na przykład wszystkie asy tworzą jeden zespół. Raz ustalone drużyny powinny grać w tym samym składzie do końca zajęć.
Jak grać w piłkę w małej sali gimnastycznej?
Bramki można zbudować z materacy, ławek, części skrzyni albo pachołków, a ścianę wykorzystać jako partnera do podwójnych podań. Salę warto podzielić ławkami na 2-3 równoległe boiska, żeby grali wszyscy jednocześnie.
Kiedy w dziecięcym meczu odgwizdać zagranie ręką?
Według zasad z publikacji PZPN tylko wtedy, gdy dziecko ruszyło ręką w kierunku piłki, a dotknięcie barkiem się nie liczy. Poszkodowana drużyna wznawia grę z miejsca zdarzenia: początkujący prowadzeniem piłki, zaawansowani podaniem.
Czym różnią się zabawy piłkarskie od zabaw z piłką?
Zabawy piłkarskie prowadzą krok po kroku do meczu i uczą prowadzenia, podań i strzałów nogą. Zabawy z piłką są szersze i obejmują też rzuty, chwyty i odbicia rękami, więcej o nich na stronie zabawy z piłką.
Inne rodzaje zabaw dla dzieci
Sprawdź też
Obóz według wieku dziecka