Zabawy zespołowe dla dzieci: w co się bawić?
Krótka odpowiedź
Zabawy zespołowe najlepiej sprawdzają się u dzieci w wieku 7-11 lat, w drużynach po 4-8 osób. Wygrywa w nich cały zespół, więc liczy się współpraca: przekazanie linki, zbudowanie tunelu z ciał albo wymiana podań. Wystarczą piłki, pachołki, szarfy i kawałek sali lub boiska.
Na kolonii, na przerwie czy na urodzinach w parku zawsze przychodzi moment, gdy ktoś woła: dzielimy się na drużyny. Od tej chwili zabawa zmienia charakter, bo sukces jednego zależy od całej grupy, a porażkę też przeżywa się razem.
Zebrane tu gry pochodzą z publikacji dla nauczycieli wychowania fizycznego: z propozycji dla dzieci w wieku 7-11 lat oraz z modyfikacji znanych gier przygotowanych przez uczestników szkolenia w Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie. Są wśród nich sztafety, gry rzutne i nowe odsłony zbijaka.
Spis treści
10 pomysłów na zabawy zespołowe dla dzieci
Tunel
Zespół leży przodem w równych odstępach między startem a metą. Na sygnał ostatni zawodnik rusza na czworakach, a leżący przed nim unoszą wysoko biodra, opierając się tylko na dłoniach i stopach, i tworzą tunel. Kto przejdzie, dołącza na końcu, a wtedy startuje następny.
- Wiek
- 7-11 lat
- Liczba dzieci
- zespoły po 5-8
- Rekwizyty
- brak
Wyścig z linką
Zespół stoi w rzędzie, a ostatni trzyma linkę. Na sygnał zawodnicy podają sobie jej koniec między nogami do przodu. Gdy linka dotrze do pierwszego, cały rząd obiega pachołek i wraca na miejsce, a wygrywa drużyna, która pierwsza ustawi się jak na starcie.
- Wiek
- 7-11 lat
- Liczba dzieci
- zespoły po 5-6
- Rekwizyty
- linka lub skakanka, pachołki
Pociąg
Pierwszy zawodnik obiega pachołek, wraca i zabiera kolejną osobę, z którą, trzymając się za ręce, znów obiega pachołek. Pociąg rośnie z każdą rundą, aż cała drużyna trzymając się za ręce okrąży pachołek i wróci na start.
- Wiek
- 7-11 lat
- Liczba dzieci
- rzędy po 4-6
- Rekwizyty
- 2-4 pachołki
Rzucanka
Każda drużyna dostaje 3-5 piłek i na sygnał przerzuca je przez siatkę na pole przeciwnika, jednocześnie odrzucając te, które spadną u niej. Punkt zdobywa zespół, gdy wszystkie piłki znajdą się po drugiej stronie. W odmianie ustala się rodzaj rzutu, na przykład oburącz znad głowy.
- Wiek
- 7-11 lat
- Liczba dzieci
- dwa zespoły
- Rekwizyty
- siatka na wysokości 150 cm, 6-10 piłek lub balonów
Do określonej liczby podań
Drużyna z piłką musi wymienić ustaloną liczbę podań, a przeciwnicy próbują ją przechwycić. Udana seria to punkt, a wygrywa zespół, który w wyznaczonym czasie uzbiera ich więcej.
- Wiek
- 7-11 lat
- Liczba dzieci
- dwa równe zespoły
- Rekwizyty
- piłka siatkowa, szarfy
Obrona gniazdka
Zespół z piłką podaje ją sobie, robiąc dowolnie wiele kroków, i próbuje umieścić ją w jednej z opon leżących przed linią końcową przeciwnika. Obrońcom nie wolno siadać na oponach ani wchodzić do ich środka, więc muszą bronić, przechwytując podania.
- Wiek
- 7-11 lat
- Liczba dzieci
- do 20
- Rekwizyty
- piłka, 4-6 opon, szarfy
Zbij pochodnię
Na każdej połowie stoją pachołki, a na nich leżą piłki. Drużyny rzucają, by zbić pochodnie przeciwnika: za pachołek z piłką jest 1 punkt, za samą piłkę pół punktu. Piłka musi trafić bezpośrednio, bez odbicia od podłoża.
- Wiek
- każda grupa wiekowa
- Liczba dzieci
- dwa zespoły po 4-5
- Rekwizyty
- po 3 duże pachołki z piłką na każdej połowie
Zbijak z ratowaniem
W grze są naraz dwie albo trzy miękkie piłki. Kto złapie piłkę, ratuje zawodnika ze swojej drużyny, który został zbity jako pierwszy, więc gra trwa dłużej niż tradycyjny zbijak i mniej dzieci stoi z boku.
- Wiek
- 7-9 lat
- Liczba dzieci
- dwa zespoły
- Rekwizyty
- 2-3 miękkie piłki z gąbki
Gra na cztery bramki
Dwie czwórki grają jednocześnie na cztery bramki. Gol liczy się dopiero wtedy, gdy zawodnik wprowadzi piłkę za linię strzału. W jednej modyfikacji strzelec po zdobytej bramce obiega bramkę przeciwną i wraca do gry, a w drugiej w grze są dwie piłki, więc obie drużyny atakują naraz i muszą się stale porozumiewać.
- Liczba dzieci
- dwie drużyny po 4
- Rekwizyty
- piłka, w wariancie dwie, 4 bramki
Nie daj piłki berkowi
Kilku berków oznaczonych szarfami poluje na piłki, które pozostali podają sobie w biegu. Berek zdobywa punkt, gdy dotknie lub przechwyci piłkę albo dotknie gracza, który ją trzyma, i szybko ją oddaje. Co pewien czas berkowie się zmieniają.
- Wiek
- 7-11 lat
- Liczba dzieci
- dowolna, 4-6 berków
- Rekwizyty
- 4-8 piłek, szarfy dla berków
Jak poprowadzić grę Zbij pochodnię
-
Przygotuj boisko
Podziel salę lub boisko na dwie połowy. Na każdej ustaw co najmniej 3 duże pachołki i połóż na nich piłki, a dla drużyn przygotuj piłki do rzucania.
-
Podziel grupę
Utwórz dwa równe zespoły po 4-5 zawodników. Ta gra dobrze łączy chłopców i dziewczynki oraz młodszych ze starszymi, bo celem jest pachołek, a nie przeciwnik.
-
Wyjaśnij punktację
Za zbicie pachołka razem z piłką drużyna dostaje 1 punkt, za strącenie samej piłki pół punktu. Liczy się tylko trafienie bezpośrednie, piłka nie może wcześniej odbić się od podłogi.
-
Runda próbna
Zagrajcie krótką rundę bez liczenia punktów, żeby dzieci sprawdziły odległość i siłę rzutu. Przypomnij, że zasady zbijania zawodników są takie jak w zwykłym zbijaku.
-
Gra na czas
Ustal czas rozgrywki. Wygrywa drużyna z większą liczbą punktów, a przy remisie ta, która zbiła więcej przeciwników; grę kończy też zbicie wszystkich pochodni lub wszystkich rywali.
-
Omówienie
Po końcowym gwizdku zapytaj, co pomogło drużynie: podział ról, osłanianie pachołków czy wspólne planowanie rzutów.
Zabawy zespołowe a wiek dziecka
| Wiek | Co się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| 5-6 lat | Pociąg i proste sztafety z obiegnięciem pachołka | Jedna zasada na raz i krótkie kolejki |
| 7-8 lat | Tunel, wyścig z linką, zbijak z ratowaniem na miękkie piłki | Dzieci źle znoszą porażkę, więc warto często zmieniać składy |
| 9-11 lat | Obrona gniazdka, do określonej liczby podań, rzucanka z ustalonym rzutem, zbij pochodnię, gra na cztery bramki | Zakaz popychania, łapania i podkładania nóg trzeba ustalić przed grą |
Co dziecku dają zabawy zespołowe
Nowa podstawa programowa dla klas I-III przypisuje zabawom ruchowym i grom zespołowym ważną funkcję w codziennych zajęciach ruchowych. Uczeń ma w nich uczestniczyć, przestrzegać zasad fair play, a także współpracować z innymi przy planowaniu i realizacji zabaw. To dokładnie te umiejętności, których wymaga tunel z ciał czy przekazywanie linki.
Ruch w grupie służy też głowie: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, omawiając zalecenia WHO, łączy regularną aktywność z mniejszym nasileniem lęku i depresji oraz lepszym snem, a dzieciom od 5 do 17 lat radzi zbierać przeciętnie 60 minut dziennie wysiłku umiarkowanego lub intensywnego. Gra zespołowa ma tę przewagę nad samotnym bieganiem, że dziecko nie liczy minut, bo po prostu nie chce zawieść drużyny. Więcej pomysłów na rywalizację grup znajdziesz na stronie zabawy drużynowe.
Bezpieczeństwo i częste błędy
- Do zbijaka z kilkoma piłkami używaj wyłącznie miękkich piłek z gąbki, a zbicia licz od pasa w dół.
- Młodszym dzieciom zaproponuj rzut oburącz sprzed klatki piersiowej zamiast mocnego rzutu jednorącz, co zmniejsza siłę uderzenia.
- W grach z podaniami przypomnij zakaz fauli: nie wolno pchać, łapać ani podkładać nóg.
- W tunelu leżący unoszą biodra dopiero wtedy, gdy zbliża się czworakujący, a potem wracają do leżenia, żeby nikt nie przewrócił się na kolegę.
- Nie pozwalaj, by wciąż ci sami kapitanowie wybierali składy na oczach grupy. Ostatnie wybierane dziecko szybko traci ochotę do gry, lepiej dzielić losowo.
Najczęstsze pytania
Jak szybko podzielić dzieci na zespoły?
Sprawdza się Berek-palec: dzieci biegają swobodnie, a na sygnał patrzą na prowadzącego. Dwa uniesione palce oznaczają bieg dwójkami, trzy trójkami, cztery czwórkami, a pięć ustawienie się piątkami w rzędach, więc zespoły powstają same.
Co zrobić, żeby zbici w zbijaku nie nudzili się z boku?
Nauczyciele z koszalińskiego szkolenia proponują, by zbity stawał w obręczy w strefie matki i wracał do gry, gdy złapie piłkę i zbije kogoś z przeciwników. Inny wariant: zbici idą do pomocy matce i razem z nią zbijają rywali, co uczy współpracy na małej przestrzeni.
Jak zagrać w palanta w sali gimnastycznej?
Zamiast kija i piłeczki można użyć piłki siatkowej: uczeń serwuje ją dowolnym sposobem, a bazy to materace, na których trzeba stanąć. Zamiana drużyn następuje, gdy skończą się zawodnicy w królestwie albo gdy drużyna z pola przyjmie piłkę sposobem dolnym lub górnym i ją odrzuci.
Czy w dwa ognie można grać kilkoma piłkami?
Tak. W jednej z modyfikacji gra się na 3 albo 4 piłki dowolnej wielkości, a zbita osoba zmienia się z matką. Więcej piłek oznacza więcej ruchu dla wszystkich i mniej czekania.
Czym różnią się zabawy zespołowe od sportowych?
Zespołowe opierają się na współpracy grupy i prostych regułach, które da się ustalić w minutę. Sportowe częściej przygotowują do konkretnej dyscypliny i mierzą wynik, przykłady znajdziesz na stronie zabawy sportowe.
Inne rodzaje zabaw dla dzieci
Sprawdź też
Obóz według wieku dziecka