Zabawy z piłką dla dzieci: w co się bawić?
Krótka odpowiedź
Z piłką bawią się już 3-latki: toczą ją, podają w kole i gonią, a uczniowie klasy 3 grają w piłkę parzy czy tunel z nóg. Na start wystarczy jedna gumowa albo tenisowa piłka i kawałek wolnej podłogi lub trawnika, a z wiekiem dochodzą drużyny, punkty i zasada fair play.
Piłka to najbardziej uniwersalny rekwizyt w każdej sali i na każdym podwórku. Da się ją toczyć, podawać, kozłować, podrzucać, nieść w parze czołami albo celować nią w wieżę z patyków. Ta sama gumowa kula wystarczy trzylatkowi do udawania kierownicy, a dziewięciolatkom do zaciętej rywalizacji drużyn.
Niżej znajdziesz dziesięć zabaw z przedszkolnego scenariusza, szkolnego konspektu wychowania fizycznego i poradnika zabaw na świeżym powietrzu. Przy każdej są zasady i przybory, a dalej plan poprowadzenia piłki parzy, tabela wieku i lista typowych wpadek, które psują grę.
Spis treści
10 pomysłów na zabawy z piłką dla dzieci
Samochody na skrzyżowaniu
Każde dziecko trzyma piłkę przed sobą jak kierownicę i jeździ po sali. Gdy dorosły podniesie czerwony krążek, samochody stają, a zielony oznacza, że można jechać dalej.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- cała grupa
- Rekwizyty
- piłka dla każdego dziecka, czerwony i zielony krążek
Podawanie plecami do siebie
Dzieci stają w parach tyłem do siebie. Najpierw przekazują piłkę górą, nad głowami, a potem dołem, między rozstawionymi nogami.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- pary
- Rekwizyty
- piłka na parę
Piłka w kole
Dzieci stoją w kole i podają sobie piłkę z rąk do rąk, aż dotrze do osoby wskazanej przez prowadzącego. Gdy obejdzie całe koło, podawanie rusza w przeciwnym kierunku.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- cała grupa w kole
- Rekwizyty
- piłka tenisowa
Dogoń piłkę
Dorosły toczy piłkę po podłodze, a dzieci po kolei biegną za nią, łapią ją i odnoszą na linię startu. Następna osoba rusza dopiero po powrocie piłki.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- grupa, biegną pojedynczo
- Rekwizyty
- piłka tenisowa
Podrzuć i złap
Dzieci rozchodzą się swobodnie po sali, każde z własną piłką. Podrzucają ją i próbują złapać obiema rękami, bez pośpiechu i bez rywalizacji.
- Wiek
- od 3 lat
- Liczba dzieci
- od 1
- Rekwizyty
- piłka tenisowa dla każdego
Gra w kolory
Stojąc w kole, podaje się piłkę kolejnym osobom i jednocześnie wypowiada nazwę koloru. Na hasło „czarny” piłki łapać nie wolno. Kto ją złapie, klęka na jedno kolano, przy następnym błędzie na oba, potem siada po turecku, a dalej dotyka ziemi jednym i dwoma łokciami.
- Liczba dzieci
- grupa w kole
- Rekwizyty
- piłka
Wyścigi z piłką w parach
Pary przenoszą piłkę do mety, trzymając ją plecami, czołami, barkami, kolanami, udami albo dwoma palcami wskazującymi. W wersji solo piłka jedzie na wierzchu dłoni, na zgiętym łokciu albo pod kolanem, gdy dziecko skacze na drugiej nodze. Trasę można poprowadzić slalomem.
- Liczba dzieci
- pary w rzędach
- Rekwizyty
- piłka na parę
Strażnik wieży
Trzy kije oparte o siebie wierzchołkami tworzą wieżę, której pilnuje strażnik. Pozostali po kolei rzucają lub toczą małą piłkę z odległości 10 własnych kroków, a mniejsze dzieci stają bliżej. Każdy ma trzy próby; jeśli wieża wciąż stoi, rzucający sam zostaje strażnikiem.
- Liczba dzieci
- grupa
- Rekwizyty
- 3 kije po ok. 1 m, mała piłka
- Miejsce
- gładkie podłoże lub równy chodnik
Piłka parzy
Gracze stoją luźną gromadką między dwiema matkami, które toczą do siebie piłkę po podłodze. Uciekający unikają kontaktu z piłką podskokami i zwodami. Kogo piłka dotknie, ten jest oparzony i zajmuje miejsce matki, która wykonała ostatnie toczenie.
- Wiek
- klasa 3, ok. 9 lat
- Liczba dzieci
- cała klasa
- Rekwizyty
- 1-3 piłki gumowe
Piłka w tunelu
Każda drużyna stoi w rzędzie w rozkroku, a pierwsza osoba trzyma piłkę. Na sygnał prowadzącego posyła ją po podłodze tak, by przetoczyła się przez tunel utworzony z nóg całego rzędu.
- Wiek
- klasa 3, ok. 9 lat
- Liczba dzieci
- drużyny w rzędach
- Rekwizyty
- piłka do kosza dla każdej drużyny
Jak poprowadzić piłkę parzy
-
Wyznacz pole
Na sali albo boisku zaznacz dwie linie, za którymi staną matki. Uciekający zajmują pas pomiędzy nimi i nie mogą z niego wybiegać.
-
Wybierz matki i omów reguły
Wskaż dwie osoby do roli matek i powiedz jasno: piłkę się toczy, nie rzuca. Dotknięty piłką zamienia się z matką, która ją ostatnio posłała.
-
Pokaż unik
Stań na miejscu matki i potocz piłkę powoli, a jedno dziecko niech pokaże, jak przeskoczyć ją obunóż albo odsunąć się w bok.
-
Runda próbna
Zagrajcie krótko jedną piłką i w wolnym tempie. To moment na wyjaśnienie wątpliwości, na przykład czy piłka odbita od buta też parzy.
-
Gra właściwa
Gdy wszyscy łapią zasady, dołóż drugą lub trzecią piłkę i tyle samo nowych matek, jak podpowiada szkolny konspekt. Gra robi się szybsza, a każdy częściej bywa w akcji.
-
Śpiące kurczątka
Wycisz grupę zabawą z tego samego konspektu: dzieci kucają skulone i udają śpiące kurczątka. Potem zapytaj, które gry dziś poznały i co było najtrudniejsze.
Zabawy z piłką w różnym wieku
| Wiek | Co się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| 3-4 lata | Toczenie i gonienie piłki, podawanie z rąk do rąk w kole, piłka jako kierownica, podrzucanie i łapanie oburącz | Daj każdemu własną piłkę i zostaw duże odstępy, żeby nie było przepychanek |
| 5-6 lat | Wyścigi z piłką trzymaną czołami, plecami czy kolanami, strażnik wieży, gra w kolory na proste hasła | Skracaj dystans rzutu mniejszym dzieciom, tak jak radzi opis strażnika wieży |
| 7-9 lat | Piłka parzy, tunel z nóg, drużynowe sztafety z punktacją | Pilnuj fair play i dopilnuj, by w piłce parzy nikt nie celował w kolegów z wysoka |
Co zabawy z piłką dają dziecku
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, powołując się na zalecenia WHO, podaje, że dzieci i młodzież w wieku 5-17 lat potrzebują codziennie co najmniej 60 minut ruchu o umiarkowanej lub wysokiej intensywności, a co najmniej 3 razy w tygodniu aktywności wzmacniającej mięśnie i kości. Jako przykłady takiego ruchu wymienia grupowe i indywidualne gry z piłką, obok biegania, skakania i jazdy na rowerze.
Według tego samego opracowania regularna aktywność sprzyja prawidłowej postawie, zdrowiu kości, mięśni i układu krążenia, łagodzi objawy lęku i przygnębienia oraz pomaga budować relacje i pewność siebie. Szkolny konspekt gier dla klasy 3 jako cele takich zajęć wskazuje szybkość, zwinność, zręczność, skoczność, siłę i koordynację, a do tego współdziałanie w zespole i kulturalną rywalizację.
Bezpieczeństwo i częste błędy
- W piłce parzy i w tunelu piłka ma się toczyć po podłodze. Nie pozwól, by zabawa zmieniła się w rzucanie w kolegów, bo wtedy zamiast unikania zaczyna się celowanie w głowy.
- Do zabaw w biegu, takich jak dogoń piłkę czy wyścigi w parach, przygotuj wolną przestrzeń: odsuń krzesła i zbieraj z podłogi piłki, które wypadły z gry.
- Strażnika wieży rozgrywaj na gładkim, równym podłożu, a na wieżę wybieraj proste kije bez drzazg i ostrych końców.
- Dobieraj piłkę do wieku: w scenariuszu dla trzylatków używa się piłek tenisowych, a do tunelu z nóg klasa 3 dostaje piłki do kosza.
- W grze w kolory karą jest zmiana pozycji, a nie odpadnięcie z gry. Dzięki temu dziecko, które się pomyliło, nadal gra, zamiast nudzić się na ławce.
Najczęstsze pytania
Jak bawić się piłką w małym mieszkaniu?
Wybierz zabawy bez rzucania: podawanie plecami do siebie, piłkę w kole z udziałem domowników albo przenoszenie piłki trzymanej kolanami. Metę do wyścigów wyznaczysz paskiem taśmy malarskiej na podłodze korytarza.
Co zrobić, gdy dziecko boi się łapać piłkę?
Zacznij od toczenia po podłodze i gonienia, gdzie piłka nigdy nie leci w stronę twarzy. Łapanie wprowadzaj z bliska, podając piłkę do rąk, a odległość zwiększaj dopiero wtedy, gdy dziecko samo o to poprosi.
Czym zabawy z piłką różnią się od piłkarskich?
Tu piłkę głównie się toczy, podaje rękami, podrzuca i nosi, a gra nogami jest tylko jedną z wielu opcji. Zabawy nastawione na prowadzenie, podania i strzały stopą znajdziesz w dziale zabawy piłkarskie.
Ile trwa jedna rozgrywka piłki parzy?
Tyle, ile uczestnicy mają siły i ochoty, bo gra nie ma naturalnego końca. W szkolnym konspekcie cała główna część lekcji, z piłką parzy i kilkoma innymi zabawami, zajmuje 25 minut.
Gdzie starsze dziecko może grać więcej?
Poza klubem i szkolnym SKS są też wakacyjne wyjazdy, na których gry zespołowe wypełniają sporą część dnia, a ich listę zebrano w dziale obozy sportowe.
Inne rodzaje zabaw dla dzieci
Sprawdź też
Obóz według wieku dziecka